Czy niewykorzystane dni na opiekę zwiększają ich wymiar w kolejnym roku

W myśl art. 188 k.p. pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na dwa dni z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Osobami wychowującymi dziecko w rozumieniu powyższego przepisu są rodzice lub opiekunowie. W przypadku gdy oboje rodzice (opiekunowie) są zatrudnieni na podstawie stosunku pracy, skorzystać z uprawnienia w pełnym wymiarze - dwóch dni kalendarzowych w roku może jedno z nich (art. 189¹ k.p.). Nie wyklucza to jednak sytuacji, że rodzice niejako "podzielą" się między sobą prawem do zwolnienia w taki sposób, że każdemu z nich przysługiwać będzie jeden dzień wolny od pracy.

Prawo do skorzystania z omawianego zwolnienia pracownik nabywa w dniu podjęcia pracy. Pracodawca nie może zatem odmówić udzielenia zwolnienia osobie, która wróciła z urlopu wychowawczego, choćby nastąpiło to pod koniec roku kalendarzowego.

Pamiętać trzeba, że prawo do zwolnienia w celu opieki nad dzieckiem nie stanowi dodatkowego urlopu. W związku z powyższym niewykorzystane w danym roku kalendarzowym dni zwolnienia nie mają wpływu na ich wymiar w roku następnym. Innymi słowy, skorzystanie w danym roku tylko z jednego dnia zwolnienia nie oznacza, że pracownik może w roku kolejnym wykorzystać zaległy dzień wolny. Za niewykorzystany dzień nie przysługuje również ekwiwalent pieniężny. Z początkiem nowego roku pracownik nabywa jedynie prawo do kolejnych dwóch, względnie jednego dnia zwolnienia (w sytuacji podziału uprawnienia między rodzicami).

W kontekście zbliżającego się końca roku należy przypomnieć o jednym z obowiązków pracodawcy dotyczącym udzielania dni wolnych na opiekę nad dzieckiem. Chodzi mianowicie o obowiązek przechowywania w aktach osobowych pracownika będącego rodzicem lub opiekunem dziecka, jego pisemnego oświadczenia o zamiarze lub o braku zamiaru korzystania z omawianego uprawnienia w danym roku kalendarzowym (par. 6 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiejm pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika). Zwykle oświadczenia takie składa się na początku każdego roku kalendarzowego.

W świetle cytowanego wyżej art. 189¹ k.p. wypada wskazać, iż pracodawca może żądać od pracownika, aby przedłożył stosowne oświadczenie o niekorzystaniu z przedmiotowego uprawnienia przez drugiego z rodziców dziecka.

@RY1@i02/2012/250/i02.2012.250.217001000.802.jpg@RY2@

Halina Kwiatkowska, radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, biuro w Krakowie

Halina Kwiatkowska

radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, biuro w Krakowie

Podstawa prawna

Art. 188, art. 189¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Par. 6 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U. nr 62, poz. 286 z późn. zm.).