Czy ekwiwalent zastąpi gorące napoje

Czytelnik jest zatrudniony w firmie zajmującej się usuwaniem skutków awarii wodociągowych. Pracuje na otwartej przestrzeni. Dotychczas zimą wydawano zatrudnionym gorące napoje. Obecnie pracodawca chce ograniczyć się do wypłaty ekwiwalentu. W miejscach wykonywania pracy przez czytelnika z reguły nie można kupić gorących napojów. Czy pracodawca może zastąpić je ekwiwalentem?

Nie. Pracodawcy nie przysługuje takie uprawnienie.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów, przy pracach na otwartej przestrzeni obowiązek dostarczania zatrudnionym gorących napojów ciąży na pracodawcy w sytuacji, gdy temperatura otoczenia jest niższa niż 10 stopni Celsjusza. Zapewnianie pracownikom napojów ma w tych warunkach znaczenie profilaktyczne. Taki wymóg został nałożony na pracodawcę w celu ochrony ich zdrowia i zapewnienia higienicznych warunków pracy. Z tych względów rozporządzenie zabrania zastępowania napojów ekwiwalentem.

Dla powstania obowiązku wydawania napojów bez znaczenia jest to, czy wskazana wyżej temperatura powietrza zostaje osiągnięta w ciągu całego dnia pracy, czy tylko przez krótki czas. Uzależnienie obowiązku wydawania napojów od temperatury powietrza oznacza, że obowiązek ich wydawania dotyczy konkretnych dni, gdy jest ona niższa niż 10 stopni. Napoje powinny być wydawane właśnie w te dni, a nie później. Pracownicy muszą mieć do nich dostęp w ciągu całej zmiany roboczej.

Przepisy nie określają ściśle liczby napojów, które pracodawca powinien zapewnić zatrudnionym. Wskazują tylko, że powinny one zaspokajać potrzeby pracowników. Zasady wydawania napojów powinny być ustalone przez pracodawcę w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi, a jeżeli nie działa u niego zakładowa organizacja związkowa - po uzyskaniu opinii przedstawicieli pracowników.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Par. 4 - 6 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U. nr 60, poz. 279).

Art. 232 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).