Terminy mają wpływ na ponowne powiadomienie zakładowej organizacji o zamiarze rozwiązania umowy o pracę

Zgodnie z art. 38 par. 1 kodeksu pracy (dalej: k.p.) o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Zgodnie z najnowszym orzeczeniem Sądu Najwyższego (wyrok z 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II PK 297/12, www.sn.pl) pracodawca nie musi dysponować listą pracowników dla przeprowadzenia konsultacji. Pracodawca nie może więc, co do zasady, występować skutecznie o przekazanie listy pracowników korzystających z obrony organizacji związkowej. Możliwość taka miałaby miejsce w przypadku konieczności (zamiaru) rozwiązania stosunków pracy ze wszystkimi pracownikami. Tak więc odmowa udzielenia zbiorczej informacji nie zwalnia pracodawcy z obowiązku wyrażonego w art. 38 k.p.

Innym pytaniem, które się jednak nasuwa, jest: czy zawiadomienie związku zawodowego o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę należy ponowić, jeśli między zawiadomieniem związku zawodowego o przyczynach wypowiedzenia a wypowiedzeniem umowy o pracę była znaczna przerwa czasowa?

Przyczyny muszą być te same

SN w uchwałach z 19 maja 1978 r. (sygn. akt V PZP 6/77, OSNC 1978/8/127) oraz 1 grudnia 1978 r. (sygn. akt I PR 84/78, LEX nr 14476) zwrócił uwagę na konieczność rozważenia ponownej konsultacji w trybie art. 38 par. 1 k.p. w przypadku gdy między zakończeniem procedury konsultacyjnej z wskazanego artykułu a wypowiedzeniem umowy o pracę odnotowano znaczący upływ czasu. W uchwale z 27 czerwca 1985 r. (sygn. akt III PZP 10/85, OSNC 1985/11/164) tj. dawnych wytycznych wykładni art. 45 k.p., SN wskazał, iż wypowiedzenie nie jest ograniczone terminem od ujawnienia przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Jeżeli jednak okoliczność uzasadniająca wypowiedzenie na skutek upływ czasu stała się nieaktualna ze względu na cel wypowiedzenia, może być ono uznane za nieuzasadnione.

Teza ta wydaje się być utrzymana, gdyż w wyroku z 20 czerwca 2012 r. (sygn. akt I PK 212/11, LEX nr 1232520) SN uznał, iż w razie skorzystania przez pracownika z długotrwałego zwolnienia lekarskiego, po uzyskaniu od reprezentującej go organizacji związkowej informacji o zamiarze wypowiedzenia mu umowy o pracę, pracodawca nie miał obowiązku ponowienia konsultacji zamiaru wypowiedzenia, które zostało oparte na tych samych rodzajowo, nadal aktualnych i wcześniej skonsultowanych przyczynach wypowiedzenia, które nie uległy zmianie. Innymi słowy, jeśli przesłanki leżące u podstaw wypowiedzenia umowy o pracę straciły swoją aktualność, w tym z powodu upływu czasu, takie wypowiedzenie może zostać uznane za niezasadne.

Powstają wątpliwości

SN zwrócił także uwagę na dodatkowy przypadek, tj. jeżeli przed dokonaniem wypowiedzenia pracownik do tej pory niezrzeszony stał się członkiem związku zawodowego, i dodatkowo pomiędzy zasięgnięciem informacji od związków zawodowych o pracownikach zrzeszonych czy też chronionych a dokonaniem wypowiedzenia nie upłynął nadmiernie długi okres czasu, to uzasadnione jest pominięcie przez pracodawcę trybu z art. 38 k.p. W tego rodzaju okolicznościach faktycznych obowiązek konsultacji może wynikać z inicjatywy samego pracownika lub struktury organizacyjnej związku zawodowego, którego jest członkiem. Jedynie nadmierny upływ czasu może oznaczać konieczność ponowienia wystąpienia pracodawcy do związku zawodowego w trybie art. 30 ust. 2¹ ustawy o związkach zawodowych (wyrok SN z 14 marca 2012 r., sygn. akt I PK 117/11, LEX nr 1167465). Oznacza to, że brak tego ponowienia może skutkować naruszeniem trybu z art. 38 k.p., tj. podważeniem zasadności dokonanego wypowiedzenia. W praktyce teza ta jest jednak dyskusyjna.

Gdy nowe warunki pracy i płacy

Należy także wskazać, iż obowiązek związkowej konsultacji zamiaru wypowiedzenia zmieniającego z art. 38 par. 1 w związku z art. 42 par. 1 k.p. obejmuje także wskazanie nowych warunków pracy i płacy, na jakich pracodawca zamierza zatrudniać pracownika po upływie okresu wypowiedzenia, a przekazanie tychże informacji zakładowej organizacji związkowej nie narusza dóbr osobistych pracownika ani ochrony jego danych osobowych (art. 11¹ k.p. w związku z art. 23 i art. 24 kodeksu cywilnego oraz art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych) - wyrok SN z 30 listopada 2012 r., sygn. akt I PK 134/12.

Ważne

Pracodawca nie ma obowiązku ponowienia konsultacji zamiaru wypowiedzenia, które zostało oparte na tych samych rodzajowo, nadal aktualnych i wcześniej skonsultowanych przyczynach wypowiedzenia, które nie uległy zmianie

@RY1@i02/2013/202/i02.2013.202.21700050a.803.jpg@RY2@

Joanna Jasiewicz adwokat, kancelaria Gide Loyrette Nouel, doktorant w Zakładzie Prawa Pracy INP PAN

Joanna Jasiewicz

adwokat, kancelaria Gide Loyrette Nouel, doktorant w Zakładzie Prawa Pracy INP PAN

Podstawa prawna

Art. 30 ust. 2¹ ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.).

Art. 38 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).