Młodocianych wlicza się do stanu zatrudnienia w przedsiębiorstwie

Zasady tworzenia funduszu, naliczania i odprowadzania odpisów reguluje ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (dalej: ustawa o ZFŚS). Dla pracodawcy istotne jest przede wszystkim ustalenie, czy w danym roku będzie on zobowiązany do utworzenia funduszu i odprowadzania odpisów na specjalny rachunek bankowy.

Do 30 września pracodawca ma obowiązek przekazać na rachunek bankowy ZFŚS drugą ratę odpisów i zwiększeń na 2013 rok. Wysokość kwoty podstawowej za jednego pracownika to 1093,93 zł. W przypadku młodocianych kwoty te wynoszą za: pierwszy rok - 145,86 zł, drugi rok - 175,03 zł, trzeci rok - 204,20 zł).

Obowiązek utworzenia funduszu istnieje w przypadku pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty (art. 3 ust. 1 ustawy o ZFŚS). Czy pracodawca będzie w danym roku zobowiązany do tworzenia funduszu, ustala się zawsze 1 stycznia każdego roku. Jeżeli bowiem pierwszego dnia roku pracodawca nie będzie zatrudniał wymaganej liczby pracowników, to obowiązek tworzenia nie powstanie bądź odpadnie, jeżeli fundusz tworzył w latach ubiegłych. W przypadku gdy nawet 2 stycznia stan zatrudnienia się zwiększy i przekroczy 20 osób, to nie ma już obowiązku tworzenia funduszu. Decydujący jest zatem wyłącznie stan zatrudnienia na 1 stycznia.

Powstaje zatem pytanie, jakich zatrudnionych pracodawca powinien wliczać do tej puli osób. Na to pytanie nie znajdzie się odpowiedzi w ustawie. Z tego względu należy sięgnąć do przepisów kodeksu pracy (dalej: k.p.). Zastosowanie ma tutaj art. 2 k.p., zgodnie z którym pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W rozumieniu ustawy o ZFŚS pojęciem pracownicy objęte są zatem wszystkie osoby, z którymi pracodawca zawarł umowę o pracę, bez względu na wymiar czasu pracy oraz staż zakładowy, osoby zatrudnione na podstawie powołania, mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę, a także pracownicy młodociani i sezonowi, w tym również osoby korzystające z urlopów i zwolnień od pracy. Istnieją wątpliwości, czy również młodociani pracownicy zatrudnieni na podstawie umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego podlegają wliczeniu. Ujęcie tych osób w liczbie, od której zależy ustalenie obowiązku tworzenia ZFŚS, jest jak najbardziej uzasadnione.

Po pierwsze, są oni zatrudnieni na umowę o pracę. Jedynie cel ich pracy nie jest ukierunkowany wyłącznie na zarabianie, ale na przygotowanie do przyszłego wykonywania zawodu. Kwestię zatrudniania młodocianych regulują art. 194 i nast. k.p.

Po drugie, za zaliczeniem także tych pracowników do grupy osób, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o ZFŚS, przemawia to, że uwzględniani są oni przy wyliczaniu odpisu podstawowego. Odpis na fundusz dla tych zatrudnionych kalkulowany jest odrębnie - niezależnie od odpisu naliczanego do pracowników pozostałych. Zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o ZFŚS wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika młodocianego wynosi w pierwszym roku nauki 5 proc., w drugim roku nauki 6 proc., a w trzecim roku nauki 7 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Skoro zatem ustawodawca uzależnił wysokość odpisu od poszczególnych lat nauki, to trudno byłoby bronić stanowiska, iż pracownicy ci nie powinni być w ogóle brani pod uwagę przy ustalaniu samego obowiązku utworzenia funduszu. [przykład]

PRZYKŁAD

Odpis podstawowy oddzielnie

Jeżeli w zakładzie pracy jest zatrudnionych 15 pracowników na pełen etat, czterech pracowników na pół etatu oraz po jednym pracowniku młodocianym na I, II i III roku nauki, to pracodawca będzie zobowiązany do utworzenia funduszu. Po przeliczeniu na pełne etaty uzyska liczbę zatrudnienia na poziomie 20 pracowników (15 + 4 x 1/2 + 3). Wskazać należy, że odpis podstawowy będzie musiał jednak liczyć oddzielenie, tj. osobno dla 17 pracowników (pełno- i niepełnoetatowców razem) i osobno dla każdego młodocianego w wysokości zależnej od obecnego roku nauki.

Stanowisko urzędu

@RY1@i02/2013/182/i02.2013.182.21700080a.803.jpg@RY2@

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 592, ze zm.) fundusz tworzą pracodawcy zatrudniający według stanu na 1 stycznia danego roku kalendarzowego co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty.

Jak z powyższego wynika, w liczbie, o której mowa wyżej (od której zależy obowiązek tworzenia funduszu), uwzględnia się wszystkich pracowników w rozumieniu art. 2 kodeksu pracy - tj. osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę - a zatem także pracowników młodocianych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.

@RY1@i02/2013/182/i02.2013.182.21700080a.804.jpg@RY2@

Katarzyna Gospodarowicz radca prawny z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.

Katarzyna Gospodarowicz

radca prawny z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 592 z późn. zm.).