Odrzucenie oferty nie musi być współprzyczyną redukcji

@RY1@i02/2013/136/i02.2013.136.183000400.802.jpg@RY2@

W przypadku zwolnień indywidualnych warunkiem stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych jest rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, jeżeli stanowią one wyłączny powód uzasadniający zakończenie zatrudnienia. Czy odmowa przyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy lub płacy pozbawia go odprawy wynikającej z art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych? Czy można nadal twierdzić, że doszło do rozwiązania umowy o pracę wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracowników?

Kwestia prawa do odprawy, o której mowa w art. 8 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.), jest przedmiotem bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego (SN). W wyroku z 12 kwietnia 2012 r. (sygn. akt I PK 144/11) przyjął on, że ocena, czy odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku, należy do sądu rozpoznającego sprawę i jest kwestią ustaleń faktycznych. Po pierwsze, powinien on wziąć pod uwagę interes pracownika i zakładu pracy. Po drugie, ocena musi być zobiektywizowana. To oznacza, że należy rozważyć, czy w danych okolicznościach przedstawiona pracownikowi propozycja jest usprawiedliwiona sytuacją firmy i czy w interesie zatrudnionego leży przyjęcie oferty. Po trzecie, dokonując takiej oceny, sąd powinien mieć na uwadze, że jeśli występują przyczyny uzasadniające wypowiedzenie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, pracodawca nie ma obowiązku proponować mu dalszej pracy na zmienionych warunkach.

Pogląd ten jest potwierdzeniem wcześniejszej linii orzecznictwa SN. Zgodnie z nią okoliczność rozwiązania stosunku pracy w trybie wypowiedzenia zmieniającego, a nie definitywnego, ma jedynie znaczenie dla oceny, czy przyczyny z art. 1 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. nr 4, poz. 19 z późn. zm.) stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy. Jeżeli bowiem pracownikowi zaproponowano odpowiednią pracę, to odmowa jej przyjęcia może być w pewnym wypadku potraktowana jako współprzyczyna rozwiązania umowy. Będzie tak wtedy, gdy z uwagi na interes podwładnego i zakładu oraz rodzaj i charakter zaproponowanej pracy w zasadzie można oczekiwać, iż zatrudniony powinien zaakceptować nowe warunki. Oznacza to, że nieprzyjęcie propozycji noszących znamiona szykany i warunków wyraźnie z jakiegoś powodu niedogodnych dla pracownika nie jest przeszkodą w uznaniu, że przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżą wyłącznie po stronie zakładu pracy. Tak wynika z wyroku SN z 9 listopada 1990 r. (sygn. akt I PR 335/90).

Łukasz Guza

 lukasz.guza@infor.pl