Jaka sankcja za rozdrobnienie urlopu

Zgodnie z art. 152 kodeksu pracy pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Jak stanowi art. 162 k.p., na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części. W takim jednak przypadku co najmniej jedna jego część powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Przepis ten stanowi pewne odstępstwo od zasady nieprzerwalności urlopu. Pracownik nie zawsze może być zainteresowany wykorzystaniem na raz 20 czy 26 dni przysługującego mu urlopu. Pracodawca powinien udzielić pracownikowi urlopu w dni przez niego wskazane we wniosku, o ile jest to zgodne z planem urlopów.

Ważne! Niedopuszczalne jest jednak takie rozdrobnienie, aby żaden z udzielonych okresów odpoczynku nie wynosił co najmniej 14 dni kalendarzowych, nawet jeżeli jest to zgodnie z wnioskiem pracownika i uzasadnione w świetle przedstawianych przez niego wyjaśnień.

Różne stanowiska

Powstaje jednak pytanie, czy udzielenie pracownikowi nawet na jego wniosek, urlopu krótszego niż 14 dni, będzie się wiązał z jakąkolwiek sankcją dla pracodawcy. W tej kwestii w doktrynie nie zostało wypracowane jednolite stanowisko. Można spotkać bowiem opinię, iż wprawdzie zachowanie takie będzie niezgodne z przepisami kodeksu pracy, ale wobec pracodawcy nie zostaną wyciągnięte żadne konsekwencje (A. Kosut [w:] "Kodeks pracy. Komentarz", Warszawa, 2012). Z kolei przeciwnicy tego poglądu twierdzą, że pracodawca postępujący wbrew art. 162 k.p. naraża się na karę (M. Jaroszewska, "Urlopy wypoczynkowe", Warszawa 2009, s. 71). W grę mogłaby tu wchodzić odpowiedzialność za wykroczenia w prawach pracownika. Jak wynika z art. 282 par. 1 pkt 2 k.p., kto wbrew obowiązkowi, nie udziela przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego lub bezpodstawnie obniża jego wymiar, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł. Bezpodstawne obniżenie wymiaru urlopu wystąpi wówczas, gdy jego niższy wymiar nie znajduje oparcia w kodeksie pracy lub innych przepisach prawa pracy.

Wymiar bez zmian

Kodeks uzależnia wymiar urlopu od stażu pracy (art. 154) oraz okresu nauki (art. 155), który wlicza się do okresu pracy. Udzielając urlopu w częściach, nawet gdy jedna z nich nie przekracza 2 tygodni, nie zostaje obniżony wymiar odpoczynku. Pracownikowi nadal przysługuje taka sama ilość dni, tyle że podzielona w czasie. Zakresu zastosowania tej normy nie można wykładać rozszerzająco, a zatem art. 282 par. 1 pkt 2 nie będzie mógł być podstawą nałożenia na pracodawcę grzywny, w przypadku naruszenia zasady 14-dniowego urlopu. Co więcej, trudno byłoby przypisać winę pracodawcy za udzielenie krótszego urlopu, jeżeli pracodawca postępowałby zgodnie z wnioskiem pracownika.

PIP zareaguje

Wprawdzie pracodawca, nie przestrzegając zasady udzielania co najmniej 14-dniowego urlopu, nie popełnia wykroczenia pracowniczego, ale nie oznacza to, że inspektorzy pracy nie będą mogli zareagować na dostrzeżoną w czasie kontroli pracodawcy nieprawidłowość. Zgodnie z art. 11 pkt 8 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 404 z późn. zm.) w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy PIP są uprawnione do skierowania wystąpienia lub wydania polecenia w sprawie ich usunięcia, a także wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do osób winnych. Pismo inspekcji pracy winno zawierać jednoznacznie sformułowany wniosek o usunięcie stwierdzonych naruszeń. Pracodawca zobowiązany jest zawiadomić inspektora pracy o sposobie realizacji wniosków wystąpienia w terminie określonym w wystąpieniu, nie dłuższym niż 30 dni od dnia jego otrzymania (art. 36 ust. 2 ustawy). Pracodawca, który nie zgadza się z treścią któregokolwiek wniosku, może wystąpić do okręgowego inspektora pracy o jego uchylenie.

Stanowisko urzędu

@RY1@i02/2013/118/i02.2013.118.21700090b.803.jpg@RY2@

Przepis art. 162 kodeksu pracy przewiduje możliwość dzielenia, na wniosek pracownika, urlopu wypoczynkowego na części. W takiej sytuacji co najmniej jedna część urlopu powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. W przypadku stwierdzenia naruszenia tego przepisu właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy usunięcia uchybienia w ustalonym terminie, skierowania do pracodawcy wystąpienia lub wydania polecenia w sprawie jego usunięcia, a także do wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do osób winnych (art. 11 pkt 1 i 8 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - Dz.U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.).

@RY1@i02/2013/118/i02.2013.118.21700090b.804.jpg@RY2@

Katarzyna Gospodarowicz  radca prawny z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Katarzyna Gospodarowicz

 radca prawny z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Podstawa prawna

Art. 152 i 162 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).