Czy pracodawca może zrzec się prawa do korzystania z instytucji przedawnienia

Jak wynika z zapytania pracownik został zwolniony w trybie zwolnień grupowych, tj. na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownika (dalej: ustawa). Zgodnie z art. 8 ustawy pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości określonej w tym przepisie. Odprawę tę ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

Zgodnie z art. 291 k.p., który ma także zastosowanie w przypadku zwalniania w trybie zwolnień grupowych, roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Aby potwierdzić, czy dane roszczenie jest przedawnione, należy ustalić dzień, w którym stało się ono wymagalne. Przysługującą pracownikowi odprawę pracodawca powinien wypłacić w dniu rozwiązania stosunku pracy, w tym wypadku 28 lutego 2010 r. Jeżeli nie została wypłacona w tym dniu, to roszczenie o jej wypłatę stało się wymagalne z dniem następnym, tj. 1 marca 2010 r., i od tej daty mogą być naliczane odsetki, a także biegnie termin przedawnienia. Co do samych odsetek to przedawniają się one za każdy dzień oddzielnie. Ich byt jest uzależniony jednak od bytu roszczenia głównego, a zatem nie mogą się przedawniać później niż to roszczenie. W tym wypadku odsetki podobnie jak roszczenie o wypłatę odprawy przedawniło się z upływem trzech lat, tj. z upływem 28 lutego 2013 r.

Odnosząc się do złożonego przez pracodawcę oświadczenia, to na podstawie art. 292 k.p. istnieje możliwość zrzeczenia się przez zobowiązanego przedawnienia, jednak dla swojej ważności wymagane jest, aby zostało ono złożone po upływie okresu przedawnienia. Oświadczenie złożone przed zakończeniem biegu przedawnienia nie może zostać uwzględniane przez sąd w ewentualnym procesie sądowym z uwagi na to, że jest nieważne. W takim wypadku można powoływać się na zarzut przedawnienia dochodzonego roszczenia. W przedstawionym przypadku roszczenie o wypłatę odprawy pracownikowi jest przedawnione. Pracodawca będzie mógł skutecznie bronić się zarzutem przedawnienia. Jak zostało bowiem wskazane, złożone uprzednio oświadczenie o zrzeczeniu się przedawnienia jest nieważne. Pozostaje jednak kwestia oceny zgłoszonego zarzutu przez pracodawcę przez sąd jako nadużycie prawa podmiotowego, w świetle art. 5 k.c. W niniejszej sytuacji sam pracodawca wyszedł bowiem z inicjatywą, iż podpisze oświadczenie o zrzeczeniu, aby pracownik mógł dochodzić odprawy w późniejszym czasie, gdyż wówczas nie dysponował środkami finansowymi na wypłatę odprawy.

@RY1@i02/2013/052/i02.2013.052.21700100c.802.jpg@RY2@

Katarzyna Gospodarowicz, radca prawny z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Katarzyna Gospodarowicz

radca prawny z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Podstawa prawna

Art. 291 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.);

Art. 8 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownika (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).