Brak absolutorium nie jest czynnikiem pozbawiającym prawa do odprawy

Pracownik był zatrudniony na podstawie umowy na czas nieokreślony. Jego praca polegała na pełnieniu obowiązków członka zarządu - dyrektora generalnego. Zwyczajne zgromadzenie wspólników spółki 28 czerwca 2010 r. podjęło uchwałę o nieudzieleniu mu absolutorium z wykonywania obowiązków za poprzedni rok pracy. W tym samym dniu rada nadzorcza podjęła uchwałę o odwołaniu go ze stanowiska członka zarządu - dyrektora generalnego i rozwiązaniu umowy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.

Firma nie udostępniła mu wglądu do uchwały i nie wykazała, co było przyczyną braku absolutorium. Zwolniony zażądał więc od pracodawcy 20 tys. zł. Powołał się przy tym na ustawę z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.). Argumentował, że został zwolniony z przyczyn dotyczących pracodawcy, a więc ma prawo do odprawy. Firma nie zgodziła się na wypłatę tego świadczenia.

Od tej decyzji pracownik odwołał się więc do sądu I instancji. Ten uznał, że odwołanie z funkcji członka zarządu stanowiło uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie rozwiązanie umowy z powodu odwołania z funkcji uznawane jest za przyczynę leżącą po stronie pracodawcy. Jednakże okoliczności sprawy mogą być ocenione odmiennie i od generalnej zasady dopuszczalne są wyjątki. Powołał się przy tym na orzeczenie Sądu Najwyższego (SN) z 2 lutego 2010 r. (sygn. akt II PK 184/09). W ocenie sądu u podstaw rozwiązania umowy po uprzednim odwołaniu z funkcji członka zarządu było nieudzielenie absolutorium za 2009 r., które stanowi ocenę pracy zainteresowanego. Sąd oddalił żądania pracownika.

Sprawa trafiła do sądu II instancji, który podzielił dotychczasowe rozstrzygnięcia i oddalił apelację. Pełnomocnik pracownika wniósł więc skargę kasacyjną do SN. Ten uznał, że prawo do odprawy przysługuje w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy i z niedotyczących żadnej ze stron.

Dla skutecznego dochodzenia tego prawa pracownik nie ma obowiązku udowodnienia motywu, jakim kierował się pracodawca, a jedynie wykazania, że przyczyna nie dotyczy jego samego. Zdaniem SN można wyobrazić sobie z łatwością bezpodstawne nieudzielenie absolutorium albo takie, które było spowodowane np. chorobą zatrudnionego. Dla ustalenia przyczyny rozwiązania umowy w związku z odmową wypłacenia odprawy pieniężnej konieczne jest zatem określenie przyczyny nieudzielenia absolutorium.

Ważne

Firma powinna wykazać przed sądem, z jakich powodów nie udzieliła absolutorium członkowi zarządu. Inaczej musi wypłacić mu odprawę

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt. I PK 61/12.