Komentarze

Ciąża i macierzyństwo pracownicy wywiera istotny wpływ na obowiązki pracodawcy związane z jej zatrudnieniem. Urodzenie dziecka przez małżonkę czy partnerkę daje pewne uprawnienia także pracownikowi - ojcu dziecka. Przywileje wynikające z rodzicielstwa nie ograniczają się przy tym do rodziców biologicznych, gdyż prawo do świadczeń przysługuje również pracownikom, którzy przysposobili dziecko lub przyjęli je na wychowanie w ramach niezawodowej rodziny zastępczej. Powoduje to, że wiedza na temat praw i obowiązków wynikających z zatrudnienia świeżo upieczonego rodzica może przydać się pracodawcy praktycznie z dnia na dzień.

Dla korzystania z niektórych uprawnieńkonieczne jest jednak spełnienie dodatkowych warunków (np. posiadanie minimalnego stażu pracy, przedstawienie orzeczenia lub zaświadczenia lekarskiego, pisemnego oświadczenia drugiego z rodziców bądź złożenie wymaganego prawem wniosku). Niebagatelny wpływ na obowiązki pracodawcy mają również wiek dziecka oraz jego pełno- lub niepełnosprawność.

W dziale regulującym uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem określono zasady ochrony ciężarnych pracownic przed szczególną uciążliwością lub szkodliwością wykonywanych dotychczas prac. Wykluczono przypadki takiej organizacji pracy, która mogłaby mieć negatywny wpływ na zdrowie przyszłych mam, wprowadzając zakaz zatrudniania ich m.in. w porze nocnej, w godzinach nadliczbowych oraz w systemach czasu pracy przewidujących wydłużanie dobowego wymiaru czasu pracy powyżej 8-godzinnej normy.

Inne obowiązki ciążą na pracodawcy w przypadku zatrudniania rodziców lub opiekunów dziecka do lat 4. W ich przypadku możliwość planowania i polecania pracy w porze nocnej czy godzinach nadliczbowych zależy bowiem od uzyskania zgody samego zainteresowanego. Ponadto przepisy przewidują ograniczenie, zgodnie z którym w sytuacji, gdy oboje rodzice lub opiekunowie pozostają w zatrudnieniu, ze wskazanego wyżej i z kilku jeszcze innych uprawnień może korzystać tylko jedno z nich. W takich przypadkach rozstrzygające będzie oświadczenie pracownika o zamiarze korzystania z tych uprawnień. Powinno być ono przechowywane w jego aktach osobowych.

Macierzyństwo i okres korzystania ze szczególnych uprawnień przyznanych przez ustawodawcę rodzicom czy opiekunom dzieci to również czas, gdy pracownik korzysta ze szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy. Zgodnie z regulacją kodeksową ciężarną kobietę, matkę na macierzyńskim czy pracownika korzystającego z urlopu wychowawczego można zwolnić jedynie bez wypowiedzenia z jego winy lub w przypadku całkowitej upadłości lub likwidacji zakładu. Warto przy tym pamiętać, że pomimo zbliżonego brzmienia przepisów ochrona kobiety w ciąży i na urlopie macierzyńskim różni się w istotny sposób od tej, z której korzysta pracownik na urlopie wychowawczym. W tym drugim przypadku możliwość rozwiązania umowy o pracę wynika m.in. ze szczególnych przepisów ustawy o zwolnieniach grupowych. Jest wówczas uzależniona od liczby zatrudnionych pracowników oraz przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy (muszą być one niezależne od pracownika).

@RY1@i02/2013/022/i02.2013.022.21700010b.803.jpg@RY2@

Agata Lankamer-Prasołek

@RY1@i02/2013/022/i02.2013.022.21700010b.804.jpg@RY2@

Karol Lankamer

Agata Lankamer-Prasołek

Karol Lankamer

autorzy są byłymi pracownikami Państwowej Inspekcji Pracy, aktualnie wspólnikami w firmie Pogotowie Kadrowe Sp. J.