Czy można dyscyplinarnie zwolnić związkowca za stosowanie przemocy w czasie strajku
Kilka dni temu w reprezentowanej przeze mnie sp. z o.o. doszło do strajku. W jego trakcie jeden z działaczy związkowych uderzył w twarz osobę starającą się wejść do firmy, a oprócz tego, poprzez wykręcanie rąk, uniemożliwił kontrolę trzeźwości jednego z uczestników strajku. Zamierzam zwolnić tego działacza w trybie dyscyplinarnym. Mam jednak wątpliwość, czy w opisanej sytuacji muszę uzyskać na ten sposób zakończenia współpracy zgodę organizacji związkowej (z.o.z.)?
Konieczne jest uprzednie uzyskanie akceptacji z.o.z. na zakończenie współpracy w trybie natychmiastowym z agresywnym podwładnym - działaczem związkowym.
Zatrudniający bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej z.o.z., upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za zatrudniającego czynności w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych).
Nieuzyskanie aprobaty tej organizacji, co do zasady, będzie skutkowało przywróceniem działacza do pracy (jeżeli, oczywiście, odwoła się on do sądu pracy od rozwiązania z nim kontraktu o pracę) oraz zasądzeniem uposażenia za czas pozostawania bez etatu.
Artykułu 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych nie należy jednak interpretować jako absolutnej ochrony związkowców. Można bowiem dokonać oceny korzystania z tego uprawnienia w aspekcie tzw. nadużycia prawa podmiotowego, o którym stanowi art. 8 k.p. Zgodnie z powołanym przepisem mianowicie nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Nie ulega wątpliwości, iż stosowanie przemocy fizycznej w czasie strajku, jako rażąco naganne zachowanie, stanowi nadużycie prawa do ochrony związkowej.
Podsumowując, konieczne jest uprzednie uzyskanie akceptacji z.o.z. na zakończenie współpracy w trybie natychmiastowym z agresywnym działaczem związkowym. Przy czym, nawet gdy organizacja nie wyrazi zgody na rozstanie z działaczem związkowym bez zachowania okresu wypowiedzenia, to i tak, w tym konkretnym przypadku, zwolnienie dyscyplinarne może nastąpić. Skorzystanie z ochrony przez związkowca wypaczyłoby bowiem jej cel.
Na uwagę, w tym kontekście, zasługuje wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I PK 309/13 (LEX nr 1494015), który w uzasadnieniu podniósł, że stosowanie przemocy w czasie strajku oraz zachęcanie innych pracowników do takich zachowań może przemawiać za dyscyplinarką dla członka organizacji związkowej.
Podstawa prawna
Art. 8 oraz 45 par. 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502).
Art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 167).
Oprac. Anna Borysewicz
adwokat
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu