ZFŚS w praktyce: pracodawcy radzą sobie z przepisami, ale spory wciąż pozostają

Stosowanie przepisów o ZFŚS

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych funkcjonuje w wielu organizacjach od lat. Czy z Pana obserwacji wynika, że pracodawcy nadal mają trudności z prawidłowym stosowaniem przepisów dotyczących ZFŚS?

W mojej ocenie w obecnej sytuacji nie ma jakichś szczególnie dużych trudności z prawidłowym stosowaniem przepisów dotyczących zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Oczywiście zdarzają się takie szczegółowe kwestie, które budzą wątpliwości, ale co do zasady pracodawcy nauczyli się, jak stosować te przepisy. Trudności napotykają dwie grupy pracodawców: ci, którzy chcą się zachować zgodnie z prawem, ale wbrew interpretacjom ZUS, oraz ci, którzy chcą zastosować fundusz do nowatorskich form działalności socjalnej. Szczególnie ta pierwsza grupa spotyka się z dużymi przeciwnościami, gdyż ZUS bardzo konsekwentnie forsuje swoje stanowisko, nawet jeżeli zostało ono obalone przez orzecznictwo, w tym przez Sąd Najwyższy. Dobrym przykładem jest tutaj badanie sytuacji materialnej – ZUS twierdzi, że jedyny właściwy sposób to analiza dochodu na członka rodziny (czyli łącznego dochodu rodziny podzielonego przez liczbę członków rodziny), tymczasem orzecznictwo i Sąd Najwyższy potwierdziły, że w tym zakresie pracodawca ma swobodę i może ustalać sytuację materialną zarówno według dochodu na członka rodziny, jak i dochodu pracownika u pracodawcy. Ten drugi sposób ustalenia sytuacji materialnej ma zaś tę przewagę, że jest dochodem rzeczywistym (pracodawca zna bowiem wynagrodzenia, które wypłaca swojemu pracownikowi), a nie deklarowanym. Również w tym sposobie nie ma pokusy „powiększania” rodziny – np. babcia, o której rodzina nie pamięta, staje się członkiem rodziny, bo przez to dochód dzieli się na większą liczbę członków i tym samym jest niższy.