Poszkodowany pracownik może żądać odszkodowania od pracodawcy

Warunkiem roszczenia pracownika o odszkodowanie jest powstanie szkody związanej z naruszeniem przez pracodawcę obowiązku wydania w terminie prawidłowego świadectwa pracy. Szkodą jest utrata zarobków wskutek niemożności podjęcia nowej pracy z uwagi na brak możliwości przedstawienia świadectwa pracy.

Pracownik musi wykazać przed sądem, że poszukiwał pracy, ale nie został zatrudniony z powodu braku świadectwa pracy, albo dlatego, że miało nieprawidłową treść.

Powstanie szkody

Pracodawca powinien liczyć się z tym, że szkoda po stronie pracownika powstanie nawet wtedy, gdy opóźnienie w wydaniu świadectwa pracy wyniesie tylko jeden dzień, o ile brak świadectwa pracy tego właśnie dnia uniemożliwił pracownikowi zatrudnienie.

Odszkodowanie za wydanie świadectwa pracy z opóźnieniem lub świadectwa nieprawidłowego przysługuje niezależnie od przyznanego pracownikowi odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 56 i 58 k.p.). W ewentualnym procesie ustalenia będą dotyczyć tego, czy pracodawca lub osoba w jego imieniu działająca nie wydali świadectwa pracy ze swej winy. Aby uwolnić się od odpowiedzialności, pracodawca powinien wykazać, że świadectwa nie wydano lub sporządzono je nieprawidłowo z winy pracownika lub wskutek działania siły wyższej.

Odpowiedzialność pracownika

Jedną z typowych przyczyn zawinionego przez pracownika opóźnienia w wydaniu świadectwa pracy jest wskazanie przez niego nieprawidłowego adresu. Jeśli adres pracownika jest nieaktualny, a innego pracownik nie podał pracodawcy, zwolniony jest od konieczności szukania dalszych możliwości doręczenia tego dokumentu. Powinien jednak złożyć świadectwo pracy do akt osobowych i nanieść adnotację o niemożności doręczenia dokumentu.

Pracownikowi nie przysługuje również roszczenie o odszkodowanie, jeżeli nie żądał on bezzwłocznie, aby pracodawca sprostował świadectwo pracy, a nieprawdziwa wzmianka w treści świadectwa okazała się wynikiem błędu po stronie pracodawcy, który natychmiast, gdy dowiedział się o błędzie, sprostował świadectwo pracy (por. wyrok SN z 24 marca 1975 r., sygn. akt I PR 28/75, OSN 1976/1/14).

Wysokość odszkodowania

Odszkodowanie dla pracownika jest limitowane wysokością utraconych przez niego zarobków za okres sześciu tygodni. Pracodawca musi jednak wiedzieć, że jego uchybienia przy wydawaniu świadectwa pracy mogą spowodować również innego typu szkody. Naprawienia tych szkód pracownik może dochodzić na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (art. 471 par. 1 k.c. w z art. 300 k.p, por. wyrok SN z 13 października 2004 r., sygn. akt II PK 36/04, OSNP 2005/8/106). Odszkodowanie z tytułu utraconych zarobków oblicza się tak, jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.

Niewydanie świadectwa pracy jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, za które może zostać wymierzona kara grzywny. Podlega jej osoba odpowiedzialna za jego wydanie, czyli pracodawca (członek organu zarządzającego) lub osoba przez niego upoważniona. Karalne jest wyłącznie niewydanie świadectwa pracy.

Rafał Krawczyk

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 99, art. 282 par. 1 pkt 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1974 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).