Rodzice adopcyjni otrzymają ochronę przed wypowiedzeniem umowy o pracę

W okresie korzystania z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego pracodawca nie będzie mógł zwolnić pracownika, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka lub który przyjął dziecko jako rodzina zastępcza (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, niespokrewnionej z dzieckiem). Firma będzie mogła to zrobić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo gdy zachodzą przyczyny uzasadniające zwolnienie bez wypowiedzenia z winy pracownika. Tak wynika z ustawy z 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy (Dz.U. nr 219, poz. 1074). Wejdzie ona w życie 6 stycznia 2010 r.

Nowe przepisy przewidują też, że rodzice zastępczy i osoby przysposabiające dziecko będą lepiej chronieni przed skutkami bezprawnego zwolnienia w okresie korzystania z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Sąd będzie musiał orzec ich przywrócenie do pracy, a nie odszkodowanie, nawet jeśli uzna, że byłoby to niecelowe lub niemożliwe. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy pracodawca zlikwiduje działalność lub ogłosi upadłość.

Rodzicowi przywróconemu do pracy po bezprawnym zwolnieniu w okresie korzystania z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego będzie przysługiwało wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami mógłby on otrzymać pensję za maksymalnie trzy miesiące.

Dzięki zmianie przepisów osoby przysposabiające dziecko lub rodzice zastępczy uzyskają nie tylko lepszą ochronę przed zwolnieniem, ale także inne uprawnienia, które przysługują rodzicom biologicznym. Firma będzie musiała udzielić im urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po zakończeniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Wystarczy, że pracownik złoży pracodawcy wniosek w tej sprawie. Jeżeli rodzic nie będzie mógł rozpocząć urlopu wypoczynkowego z powodu rozpoczęcia urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, firma będzie musiała obowiązkowo przesunąć ustalony wcześniej termin rozpoczęcia wypoczynku.

Nowela przewiduje też, że osoby przysposabiające dziecko lub rodzice zastępczy uzyskają dodatkowe uprawnienia w razie śmierci dziecka. Pracownica zachowa prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przez siedem dni od zgonu dziecka, które ukończyło już ósmy tydzień życia.

Rodzicom adopcyjnym będzie też przysługiwało m.in. prawo do dzielenia się urlopem na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Ustawa z 5 listopada 2009 r. wprowadza nowe uprawnienia nie tylko dla rodziców adopcyjnych, ale rozszerza też te przysługujące rodzicom biologicznym.

Dodatkowe prawa uzyskają pracownicy, którzy skorzystają z dodatkowych urlopów macierzyńskich lub urlopów ojcowskich. W razie ich bezprawnego zwolnienia z pracy w okresie ochronnym sąd będzie musiał przywrócić ich do pracy, a nie orzec odszkodowanie.

Po powrocie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu ojcowskiego pracodawca będzie musiał dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym, równorzędnym lub innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom i za wynagrodzeniem, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu.

Nowela doprecyzowuje, że rodzice, którzy chcą obniżyć swój wymiar czasu pracy w okresie, w którym przysługuje im urlop wychowawczy, będą musieli złożyć pracodawcy wniosek w tej sprawie na dwa tygodnie przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy.

lukasz.guza@infor.pl