Można ustalić i wypłacić pracownikowi pensję w obcej walucie

Od 24 stycznia 2009 r. przestała obowiązywać w polskim systemie prawnym zasada walutowości. Wtedy bowiem w życie weszły przepisy ustawy z 23 października 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz ustawy - Prawo dewizowe nadające nowe brzmienie art. 358 k.c.

Zasada walutowości

Do 24 stycznia 2009 r., zgodnie z treścią art. 358 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, zobowiązania pieniężne na obszarze RP mogły być wyrażone tylko w pieniądzu polskim.

Dotyczyło to zobowiązań powstałych z wszelkich źródeł, w tym także i z umów o pracę. Stąd też pracodawca i pracownik zawierający umowę o pracę mogli oznaczyć wysokość należnego wynagrodzenia jedynie w złotych polskich. W walucie obcej możliwe to było jedynie przy założeniu, iż wynagrodzenie miało być wtedy równowartością pewnej kwoty w złotych polskich.

Nowe regulacje prawne

Ustawa z 23 października 2008 r., stanowiąca element przyjętego Pakietu na rzecz Przedsiębiorczości, nadała nowe brzmienie art. 358 k.c.

Jej celem jest dostosowanie polskiego obrotu gospodarczego do wymogów rynku wewnętrznego WE. Jak stanowi treść przywołanego przepisu, jeżeli przedmiotem zobowiązania jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenia w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia w walucie obcej. Zasadą jest, że wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna stanowi inaczej. W razie zaś zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia, w którym zapłata jest dokonana.

Pensja w walucie obcej

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 300 k.p. w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego. Dlatego począwszy od 24 stycznia 2009 r., pracodawca i pracownik mogą w zawieranej umowie o pracę określić zgodnie wynagrodzenie w walucie obcej. Pracodawca może również dokonywać wypłaty pensji w obcym pieniądzu. Jeżeli jednak wynagrodzenie miałoby być płacone w walucie obcej, strony umowy powinny wyraźnie w umowie zastrzec, iż zapłata wynagrodzenia określonego w pieniądzu obcym nastąpi w tej właśnie walucie.

Poza oczywistą korzyścią w postaci przydania stronom umowy o pracę możliwości określenia i wypłacania wynagrodzenia w walucie innej niż polska, co niejednokrotnie będzie miało wymiar czysto praktyczny. Wskazać jednak należy na różnorodność ewentualnych problemów związanych z wolą oznaczenia wynagrodzenia za świadczoną pracę w walucie obcej.

Pracodawcy korzystający z powyższego uprawnienia niejednokrotnie zmuszeni będą do dokonania stosownych zmian w przyjętych wcześniej regulaminach pracy, czy też w regulaminach wynagradzania.

Ponadto przy niższych wynagrodzeniach może się pojawić problem zestawienia kwoty wypłacanej pracownikowi w walucie obcej z kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przepisy nie dają bowiem tutaj odpowiedzi, według jakiego kursu dokonywać takiego zestawienia.

Artur Paszkowski

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 358 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).