Pracownikowi przysługuje odprawa za nieprzyjęcie nowych warunków pracy

TEZA:

Rozwiązanie umowy o pracę wskutek odmowy przyjęcia przez pracownika nowych warunków zatrudnienia, zaproponowanych przez pracodawcę w wypowiedzeniu zmieniającym, jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy przez pracodawcę.

STAN FAKTYCZNY:

W związku z planowaną komercjalizacją przedsiębiorstwa państwowego dyrektor kopalni podpisał z pracownikami pakiet gwarancji pracowniczych i socjalnych. Pakiet ten zakładał wypłatę odprawy, stanowiącej swoiste umowne odszkodowanie za utratę miejsca pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Z tytułu niedotrzymania gwarancji powyższego pakietu strony przewidziały odszkodowanie, wyłączając je w sytuacjach, gdy do rozwiązania stosunku pracy dochodzi wskutek enumeratywnie wymienionych sposobów. Wśród nich wymieniono m.in. wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika, porozumienie stron, przejście na emeryturę lub rentę, rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika na podstawie art. 52 k.p. czy rozwiązanie z pracownikiem umowy z jego winy.

Pracownik był zatrudniony w kopalni od czerwca 1975 r. na stanowisku mechanik maszyn, a od kwietnia 2002 r. jako główny specjalista kierujący działem kadr i spraw obronnych. W okresie od kwietnia do sierpnia 2006 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Następnie zgłosił się do prezesa kopalni i wyraził swoją gotowość do pracy. Ten poinformował go jednak, że wystąpił do związków zawodowych w sprawie zmiany jego warunków pracy i płacy, gdyż doszło do zmian struktury organizacyjnej. W nowej strukturze organizacyjnej nie było już stanowiska głównego specjalisty.

Kopalnia wypowiedziała pracownikowi warunki pracy i płacy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Nie przyjął on zaproponowanych mu nowych warunków, wobec czego umowa o pracę rozwiązała się 28 lutego 2007 r. Przyczyną odmowy była kwestia obniżenia płacy i prestiżu zawodowego.

Pracownik od decyzji prezesa odwołał się do sądu rejonowego. Ten wskazał, że nowe warunki zostały zaproponowane przez pracodawcę i ich nieprzyjęcie spowodowało rozwiązanie umowy o pracę. Decyzja ta jest, w ocenie sądu, wynikiem działań pracodawcy. Ponadto sąd zauważył, że forma wypowiedzenia zmieniającego nie jest wymieniona w pakiecie, jako sposób rozwiązania umowy nienaruszający gwarancji zatrudnienia. Dlatego nie może być ona zakwalifikowana jako wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika.

Od powyższego wyroku kopalnia odwołała się do sądu okręgowego, który oddalił apelację. Dlatego pracodawca wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Ten jednak nie podzielił argumentów kopalni i oddalił skargę kasacyjną.

Z UZASADNIENIA:

Stosunek pracy uległ rozwiązaniu na skutek odmowy zaproponowanych, w wypowiedzeniu zmieniającym, warunków pracy i płacy. Proponowane warunki wynagradzania były znacząco niższe. Przyczyną odmowy była też kwestia prestiżu zawodowego. Stanowisko głównego specjalisty jest w hierarchii stanowisk usytuowane bardzo wysoko, a proponowane stanowisko sztygara zmianowego jest jednym z najniższych.

Celem zawarcia pakietu jest ochrona pracowników przed utratą zatrudnienia, a nie zmiana warunków zatrudnienia. Jeśli zamiarem pracodawcy jest kontynuacja zatrudnienia pracownika, to może proponować on nowe warunki pracy i płacy. Jest to konieczne, gdyż w przeciwnym razie pracodawca mógłby zawsze uniknąć obowiązku wypłaty odprawy, twierdząc, że jego zamiarem była jedynie zmiana warunków zatrudnienia, a nie rozwiązanie umowy o pracę.

WAŻNE WYJAŚNIENIA:

Wypowiedzenie zmieniające nie może być utożsamiane z wypowiedzeniem definitywnym. Możliwe jest więc przyjęcie, że w każdym przypadku rozwiązania umowy o pracę na skutek złożonego wypowiedzenia zmieniającego (odmowy przyjęcia proponowanych warunków) pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odprawy, przewidzianej w pakiecie.