Można zatrudnić w firmie członka rodziny

Pomimo braku ograniczeń prawnych w zatrudnianiu członków rodziny w firmie mogą one być wprowadzane przez pracodawców w drodze regulacji wewnętrznych, np. w formie regulaminów, kodeksów etyki. Prowadzenie tego typu polityki zatrudnienia uzasadnia fakt, że w zależności od specyfiki działalności danego zakładu pracy może wystąpić konflikt interesów pomiędzy interesami pracodawcy a interesami osób, które są bliskie danemu pracownikowi.

Wymogi zachowania rzetelności zawodowej skłaniają pracodawców do ograniczenia ryzyka jakiegokolwiek nieuczciwego zachowania w pracy.

Dodatkowo podległość służbowa pomiędzy członkami rodziny może wpływać niekorzystnie na dyscyplinę pracy, a także rodzić konflikty w zespole. W przypadku odmiennego traktowania pozostałych pracowników pracodawca naraża się na poważne konsekwencje prawne, w szczególności zarzut dyskryminacji ze strony pracowników.

Prowadząc politykę regulującą zasady zatrudniania członków rodziny w firmie, pracodawca powinien wziąć pod uwagę stanowiska pracy osób, których zakaz ten ma dotyczyć. Wydaje się, iż brak jest racjonalnego wytłumaczenia wprowadzenia zakazu zatrudnienia członków rodziny w różnych działach czy na równoległych stanowiskach. Mogą natomiast pojawić się trudności w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę, w sytuacji gdy jeden z naszych pracowników wejdzie w związek małżeński z podległą pracownicą, co będzie sprzeczne z obowiązującą w danej firmie polityką zatrudnienia. Nie można wykluczyć, iż w takim przypadku zwolniony pracownik w odwołaniu do sądu nie podniesie, iż rzeczywistą przyczyną zwolnienia był konflikt rodzinny lub nierzetelna ocena okresowa wynikająca z tego konfliktu.

Należy zwrócić także uwagę na uregulowanie kwestii zatrudniania członków rodziny z perspektyw ubezpieczeń społecznych. Przedsiębiorca może zatrudnić członka rodziny na takich samych zasadach jak innych pracowników, jeżeli zostaną spełnione dwa warunki. Po pierwsze zostanie zawarta umowa o pracę. Po drugie taki członek rodziny nie będzie mógł pozostawać z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym.

Warto także wspomnieć, iż istnieją zawody, w których stosunek służbowy nie jest regulowany przepisami prawa pracy, lecz gdzie występują tego typu ograniczenia. Na przykład osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej albo małżonkowie czy rodzeństwo nie mogą być sędziami ani referendarzami sądowymi w tym samym wydziale sądu.

Paulina Łabęcka

Kancelaria Baker & McKenzie

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 98, poz. 1070 z późn. zm.).

Art. 2, art. 8 ust. 1, art. 11 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.).