Instrukcje postępowania dla pracowników w razie zagrożenia

Od 18 stycznia to pracodawcy, a nie minister pracy, mają tworzyć wykaz prac, jakie ze względu na konieczność asekuracji mogą być wykonywane przez co najmniej dwóch pracowników. Zmianę tę wprowadzono nowelizacją kodeksu pracy w listopadzie 2008 r. Nowe przepisy zobowiązują pracodawców także m.in. do opracowania zasad postępowania i opuszczenia zakładu pracy na wypadek wystąpienia niebezpiecznych zdarzeń (np. awarii elektrycznej, wycieku groźnych substancji). Spełnienie nowych obowiązków wiąże się koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów.

Z nowelizacji wynika, że pracodawcy powinni tworzyć wykaz prac wykonywanych przez co najmniej dwie osoby w porozumieniu z pracownikami. Dotychczas wykaz taki był zawarty w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej. Dzięki zmianie pracodawcy znacznie elastyczniej będą mogli decydować o tym, jakie prace powinny być wykonywane przez kilka osób. Tworząc taki wykaz, pracodawca będzie mógł brać pod uwagę nie tylko np. zwykłe ryzyko związane z korzystaniem z konkretnych urządzeń, pozyskiwaniem surowców lub substancji chemicznych, ale też warunki, jakie panują w jego zakładzie (np. stan pomieszczeń pracy, używana odzież ochronna, instalacje alarmowe).

Nowe przepisy zobowiązują też firmy do wydawania instrukcji umożliwiających pracownikom przerwanie pracy i oddalenie się w bezpieczne miejsce w razie wystąpienia zagrożenia dla zdrowia lub życia. W praktyce będzie to obowiązek każdego pracodawcy, gdyż instrukcje takie należy wydać w razie możliwości wystąpienia niebezpiecznych zdarzeń. A takich pracodawcy nie są przecież w stanie przewidzieć.

Znowelizowany kodeks nie precyzuje natomiast, jaką treść powinny zawierać wspomniane instrukcje. Zdaniem Zbigniewa Szyszki z firmy Profi Zabezpieczenia - konsulting przeciwpożarowy i bhp, pomocne mogą być wykazy prac niebezpiecznych, które określają środki, jakie należy zastosować, aby zminimalizować ryzyko zagrożeń. Pracodawcy musieli je tworzyć jeszcze przed wejściem w życie noweli z 21 listopada 2008 r. Teraz będą musieli rozszerzyć je o instrukcje postępowania dla podwładnych.

Od 18 stycznia kodeks jednoznacznie wskazuje, że to pracodawca, a nie tylko konstruktor lub producent, odpowiada za to, aby stosowane maszyny i inne urządzenia techniczne zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w tym m.in. zabezpieczały pracownika przed urazami lub porażeniem prądem. Obowiązkiem pracodawcy będzie też wyposażenie ich w odpowiednie zabezpieczenia.

- Pracodawcy mogą np. zainstalować dodatkowe osłony, wyłączniki awaryjne lub dołączyć szczegółową instrukcję użytkowania danego urządzenia - mówi Zbigniew Szyszka.

Podkreśla on, że koszt takiego zabezpieczenia może wynieść nawet połowę wartości maszyn lub urządzeń. To niejedyne koszty, jakie poniosą pracodawcy w związku z koniecznością wdrożenia nowych obowiązków bhp. Wiele firm nie jest w stanie samodzielnie opracować instrukcji umożliwiających pracownikom przerwanie pracy w razie wystąpienia zagrożenia lub wykazu prac, jakie powinny wykonywać co najmniej dwie osoby. Będą musieli skorzystać z usług firm świadczących usługi z zakresu bhp.