Rodzice uzyskali prawo do dłuższego urlopu macierzyńskiego

Wydłużenie urlopu macierzyńskiego, wprowadzenie dodatkowego (fakultatywnego) urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego to główne zmiany wynikające z uchwalonej 6 grudnia 2008 r. ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.

Nowelizacja ta przewiduje podział na obligatoryjną i fakultatywną część urlopu macierzyńskiego. Wydłuża ona urlop macierzyński, w zależności od liczby urodzonych dzieci: do 20 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, do 31 tygodni - dwojga dzieci, do 33 tygodni - trojga dzieci, do 35 tygodni - czworga dzieci i do 37 tygodni - pięciorga dzieci. Wydłużenie urlopu macierzyńskiego ma nastąpić jednorazowo, począwszy od 1 stycznia 2009 r. Ta część urlopu macierzyńskiego miałaby charakter obligatoryjny. Zmiana ustawy polegająca na dodaniu przepisu art. 181¹ i 182² k.p. wprowadza dodatkowy urlop macierzyński. Będzie on przysługiwał od 1 stycznia 2010 r. i będzie stopniowo podwyższany, tak aby od 1 stycznia 2014 r. wynosił:

do 6 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,

do 8 tygodni - w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

W okresie przejściowym, tj. w latach 2010-2013, wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego wynosiłby:

- w 2010 r. i 2011 r. - do 2 tygodni,

- w 2012 r. i 2013 r. - do 4 tygodni,

- w 2010 r. i 2011 r. - do 3 tygodni,

- w 2012 r. i 2013 r. - do 6 tygodni.

Dodatkowy urlop macierzyński byłby udzielany bezpośrednio po wykorzystaniu obligatoryjnej części urlopu macierzyńskiego, na pisemny wniosek pracownika. Nowelizacja wprowadza też możliwość łączenia fakultatywnej części urlopu (dodatkowego urlopu) z pracą w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, przy zachowaniu prawa do zasiłku macierzyńskiego i wynagrodzenia za pracę w częściach odpowiadających proporcji wymiaru czasu pracy i czasu odpowiadającego urlopowi macierzyńskiemu. Uprawnienie do dodatkowego urlopu macierzyńskiego miałoby obejmować także pracownika - ojca wychowującego dziecko. Nowelizacja wprowadza tzw. urlop ojcowski (dodany przepis art. 182³ k.p.), który przysługuje pracownikowi ojcu wychowującemu dziecko w wymiarze dwóch tygodni, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia. Urlopu tego udziela się na pisemny wniosek pracownika ojca, składany w terminie nie krótszym niż siedem dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek o udzielenie urlopu.

Ponadto pracownik, który nie korzysta z urlopu wychowawczego, ale chce pracować w niepełnym wymiarze czasu pracy, ze względu na opiekę nad dzieckiem będzie chroniony przed zwolnieniem z pracy przez okres odpowiadający okresowi od dnia złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, ale nie dłużej niż przez 12 miesięcy.

Ustawa pozwala również na wykorzystanie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych do tworzenia przyzakładowych żłobków i przedszkoli, jak również finansowanie z funduszu opieki nad dziećmi w przedszkolach i żłobkach. Zmienia również zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby pobierające zasiłek macierzyński, dlatego nowelizuje także ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawę o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ustawę o świadczeniach rodzinnych.