Pracownik może odmówić wykonywania pracy

Na budowie nie zapewniono odpowiednich warunków bhp. Brak jest kasków i zabezpieczeń. W takiej sytuacji pracownicy mogą powstrzymać się od dalszej pracy.

Gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez pracownika praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, podwładni mogą powstrzymać się od jej wykonywania. O występującym zagrożeniu powinni niezwłocznie zawiadomić przełożonego. Nie jest wystarczające to, iż warunki pracy panujące w zakładzie nie odpowiadają przepisom bhp. Ta okoliczność musi jeszcze stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika (wyrok SN z 11 maja 2006 r., I PK 191/05, OSNP 2007/9-10/128) albo też zachodzi druga sytuacja, tj. wykonywana przez pracownika praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom (np. współpracownikom albo osobom postronnym). Sąd Najwyższy w wyroku z 7 stycznia 1998 r. (I PKN 405/97, OSNP 1998/22/651) uznał, iż powstrzymanie się od wykonywania pracy zagrażającej zdrowiu pracownika może w konkretnych okolicznościach sprawy stanowić przedmiot pracowniczego obowiązku dbałości o dobro pracodawcy. Przepisy kodeksu pracy nie definiują, co należy rozumieć przez bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia uprawniające do powstrzymania się od wykonywania pracy. Nie jest ono przy tym stopniowane (np. określone jak znaczne). Nie może jednak być tylko pośrednie. Nie chodzi też o zagrożenie jedynie mienia pracownika lub osób trzecich. Należy uznać, że każde realne w danych okolicznościach zagrożenie życia lub zdrowia jest wystarczające. Chodzi bowiem przecież o ochronę dóbr dla człowieka najcenniejszych. Jeśli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Na przykład trzeba uznać, że brak kasków i zabezpieczeń przy pracach wykonywanych na wysokości stwarza bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika i uprawnia go do powstrzymania się od wykonywania pracy.

Andrzej Marek

Art. 210 par. 1 i 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).