Funkcjonariusze służb mundurowych nie skorzystają na razie z wielu szkoleń

Przede wszystkim chodzi tu o Straż Pożarną, ale też o Policję i Straż Graniczną. Wszystkie w sprawach urlopów szkoleniowych funkcjonariuszy odsyłają (choć w rożnym zakresie) do przepisów prawa pracy. Pozostałe służby: CBA, Służba Więzienna, BOR, ABW i AW, SKW i SWW, nie mają problemu, bo ich regulacje ustawowe są kompletne.

Szczególnie trudna sytuacja jest w Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie bowiem z art. 71d ustawy o państwowej Straży Pożarnej strażakowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe lub uzupełniającemu wykształcenie ogólne można udzielić urlopu szkoleniowego, stosując odpowiednio o przepisy wydane na podstawie art. 103 k.p. Problem w tym, że zarówno art. 103, jak i przepisy wydane na jego podstawie (rozporządzenie z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych tzw. rozporządzenie dwóch ministrów) w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 28/08, Dz.U. z 2009 r. nr 58, poz. 485) utraciły swą moc z dniem 11 kwietnia tego roku. Wydaje się więc, że obecnie do czasu nowelizacji ustawy nie ma podstawy prawnej do udzielania strażakom płatnych urlopów szkoleniowych.

Do przepisów prawa pracy w zakresie wymiaru urlopów szkoleniowych odwołują się też rozporządzenia regulujące m.in. kwestie szkoleń funkcjonariuszy Policji i Straży Granicznej.

Zgodnie z par. 20 rozporządzenia z 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz.U. nr 81, poz. 740 z późn.zm.) funkcjonariuszowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe i wykształcenie ogólne poza jednostkami organizacyjnymi Policji na podstawie skierowania przełożonego właściwego w sprawach osobowych, przysługuje płatny urlop okolicznościowy z tego tytułu w wymiarze urlopu szkoleniowego określonego w przepisach prawa pracy w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych. Mimo że rozporządzenie, odsyłając do przepisów prawa pracy, odwołuje się wprost do nazwy uchylonego rozporządzenia, z uwagi na zakres regulacji art. 103¹ - 103⁶ k.p. można moim zdaniem przyjąć, że obecnie rozporządzenie odsyła do tych właśnie przepisów.

Podobnie będzie w przypadku Straży Granicznej, gdzie funkcjonariuszowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe i wykształcenie ogólne poza jednostkami organizacyjnymi SG na podstawie skierowania przełożonego właściwego w sprawach osobowych przysługuje zwolnienie z zajęć służbowych w wymiarze i na zasadach określonych w przepisach dotyczących urlopu szkoleniowego i zwolnienia z części dnia pracy pracowników podnoszących kwalifikacje zawodowe (par. 14 rozporządzenia z 14 czerwca 2002 r. w sprawie zakresu obowiązków oraz podstaw, zakresu i trybu udzielania zwolnień od zajęć służbowych funkcjonariuszom Straży Granicznej - Dz.U. nr 97 poz.879).

Problemem pozostaje jednak - w przypadku obu tych służb: znaczne ograniczenie praktycznego stosowania kodeksowych przepisów o urlopach szkoleniowych w stosunku do funkcjonariuszy. Ze wszystkich sytuacji, w których pracodawca ma obowiązek udzielenia szkolącemu się pracownikowi urlopu szkoleniowego funkcjonariuszy dotyczyć mogą tylko dwie (zdawanie egzaminu kończącego studia oraz egzaminu maturalnego). Zważywszy, że funkcjonariuszem obu tych służb może zostać wyłącznie osoba posiadająca co najmniej średnie wykształcenie, zdawanie egzaminów eksternistycznych ich nie dotyczy. Przystępując bowiem do egzaminu eksternistycznego, można uzyskać świadectwo ukończenia szkoły podstawowej, gimnazjum czy liceum ogólnokształcącego (art. 10 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Z oczywistych względów większości funkcjonariuszy nie będzie dotyczył też egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Urlopy przysługujące funkcjonariuszom z tytułu przeszkolenia zawodowego są zresztą uregulowane osobno. Teoretycznie może ich dotyczyć egzamin maturalny, ale zważywszy na praktykę obowiązującą w obu służbach, gdzie preferuje się osoby posiadające świadectwo dojrzałości i ten rodzaj urlopu będzie udzielany funkcjonariuszom dość rzadko. W praktyce najczęściej korzystać będą z urlopu szkoleniowego przysługującego osobom kończącym studia. W porównaniu z wcześniej obowiązującymi przepisami (rozporządzenie z 12 października 1993 r.) jest to dość znaczne ograniczenie.

O tym, że przepisy cytowanego rozporządzenia utracą swą moc, było wiadomo z rocznym wyprzedzeniem. Zastanawia zatem nieprzygotowanie się wskazanych służb mundurowych do tej sytuacji.

@RY1@i02/2010/175/i02.2010.175.168.002a.001.jpg@RY2@

Małgorzata Jankowska, ekspert z zakresu prawa pracy

Małgorzata Jankowska

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 71 d ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j.Dz.U. z 2009 r. nr 12, poz. 68 z późn. zm.).

Art. 103¹ - 103⁶ ustawy z 26 czerwca 1974 r.

- Kodeks pracy(t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).