Ugoda nie ma wpływu na prawomocne orzeczenie o przywróceniu do pracy

Uprawomocnienie się wyroku przywracającego do pracy i zgłoszenie przez pracownika w ciągu siedmiu dni gotowości niezwłocznego jej podjęcia powoduje nawiązanie między stronami stosunku pracy i skutku tego nie zmienia zawarcie przed uprawomocnieniem się wyroku porozumienia rozwiązującego stosunek pracy.

Jan S. był pracownikiem spółdzielni mieszkaniowej "Z". Wyrokiem sądu rejonowego z 23 października 2003 r. został przywrócony do pracy w spółdzielni. Od powyższego wyroku spółdzielnia w dniu 3 marca 2004 r. wniosła apelację, a przed jej wniesieniem strony zawarły porozumienie (ugodę pozasądową) podpisane w dniu 1 grudnia 2003 r., w którym Jan S. cofnął roszczenia w przedmiocie przywrócenia go do pracy. W porozumieniu tym ustalono, że stosunek pracy pomiędzy stronami uległ rozwiązaniu za porozumieniem stron w dniu 30 września 2003 r.

Pomimo zawarcia ugody postępowanie apelacyjne było kontynuowane i wyrokiem z 19 maja 2004 r. sąd oddalił apelację pracodawcy. Od powyższego wyroku pracodawca wniósł kasację, jednak została ona ostatecznie odrzucona.

Pismem z 24 maja 2004 r. Jan S. zgłosił gotowość podjęcia pracy, lecz spółdzielnia odmówiła dopuszczenia go do pracy.

W związku z powyższymi ustaleniami faktycznymi sąd rejonowy uznał, że roszczenie Jana S. o zapłatę wynagrodzenia w związku z gotowością do pracy nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem sądu, strony rozwiązały umowę o pracę w drodze porozumienia, zaś spółdzielnia uznała roszczenia pracownika. Porozumienie zawarte 1 grudnia 2003 r. zabezpieczało interesy Jana S. Chociaż pracodawca nie cofnął apelacji, nie oznaczało to, że strony anulowały treść porozumienia rozwiązującego umowę o pracę. Z tej przyczyny twierdzenie Jana S., że wyrok sądu okręgowego oddalający apelację zniweczył skutki ugody, nie jest trafne. Sąd rejonowy oddalił powództwo pracownika.

Sąd okręgowy uwzględnił apelację Jana S. Stwierdził, że ugoda pozasądowa, do jakiej doszło 1 grudnia 2003 r., została zawarta w postępowaniu międzyinstancyjnym, zaś po oddaleniu apelacji pracodawcy, sąd okręgowy 20 maja 2004 r. nadał z urzędu klauzulę wykonalności wyrokowi uwzględniającemu powództwo. W ocenie sądu okręgowego, każda ugoda pozasądowa zawarta pomiędzy pracownikiem i pracodawcą, jeśli rodzi spór co do sposobu jej wykonania, podlega kontroli sądowej z punktu widzenia jej zgodności z prawem, zwłaszcza wtedy, gdy choć jedna strona zaprzecza istnieniu zobowiązania. Ponadto, stosunek prawny wynikający z ugody pozasądowej - a ściślej powstające z niej zobowiązanie - zależy od późniejszego stanu prawnego kształtowanego orzeczeniem sądowym.

Przywrócenie do pracy spowodowało, że ugoda pozasądowa odnośnie do tego samego stosunku prawnego stała się bezprzedmiotowa. Oznacza to, że orzeczenie przywracające Jana S. do pracy w spółdzielni wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej (art. 365 k.p.c.). Skoro na mocy prawomocnego wyroku Jan S. został przywrócony do pracy, to pracodawca miał obowiązek przyjąć go do pracy, czyniąc zadość wymaganiu z art. 48 par. 1 k.p.

Wyrok sądu okręgowego w całości zaskarżył pracodawca.

Zdaniem Sądu Najwyższego, prawomocne orzeczenie o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach doprowadza do powstania stosunku pracy, jaki istniał przed zakwestionowanym rozwiązaniem umowy o pracę. Na powstanie tego skutku nie ma wpływu wcześniejsze zawarcie między stronami ugody i jej wykonanie.

Jan S. po zakończeniu postępowania sądowego, w którym uprawomocnił się wyrok przywracający go do pracy, zgłosił w terminie ustawowym z art. 48 par. 1 k.p. gotowość jej świadczenia i nie został do niej dopuszczony z przyczyn leżących wyłącznie po stronie pracodawcy. Skoro więc pracownik pozostawał w gotowości do świadczenia pracy, a nie otrzymał z tego tytułu wynagrodzenia, to jego powództwo było uzasadnione w świetle przesłanek art. 81 par. 1 k.p.

opracował Maciej Kasperowicz