Nieprawdziwa przyczyna wypowiedzenia pozwala na przywrócenie do pracy

Podanie w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny pozornej jest równoznaczne z brakiem wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie.

Bożena K. zatrudniona była w gimnazjum na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy jako kucharz. Do jej obowiązków należała odpowiedzialność za mienie znajdujące się w kuchni, przygotowywanie posiłków i odpowiedzialność za ich jakość, zaopatrzenie kuchni, odpowiedzialność za czystość na terenie kuchni i za pracę podległych jej pracowników, przestrzeganie zasad bhp oraz wykonywanie innych prac wynikających z działalności kuchni. Bożena K. swoje obowiązki wykonywała także w czasie wakacji szkolnych.

Wójt gminy pismem skierowanym do dyrektora gimnazjum, stwierdził, że dożywianie dzieci prowadzone jest od października do maja, z przerwą na ferie zimowe i świąteczne; stołówka przez sześć miesięcy nie funkcjonuje, a więc niegospodarnością jest zatrudnianie pracownika przez cały rok w sytuacji, gdy gminie brakuje środków na finansowanie szkół. W związku z tym wydał polecenie służbowe zobowiązujące dyrektora szkoły do spowodowania zatrudnienia pracownika stołówki tylko w czasie jej funkcjonowania poprzez wypowiedzenie dotychczasowej umowy o pracę i zawarcie w to miejsce umowy na czas określony.

Dyrektor szkoły wypowiedziała Bożenie K. umowę o pracę. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano niezatwierdzenie przez organ prowadzący w arkuszu organizacyjnym etatu dla pracownika kuchni w gimnazjum - z uwagi na konieczność oszczędnego gospodarowania środkami przeznaczonym na jego funkcjonowanie. W piśmie tym poinformowano także, że po okresie wypowiedzenia będzie możliwość zaproponowania Bożenie K. pracy na nowych warunkach.

Bożena K. wniosła pozew do sądu.

Sąd rejonowy doszedł do wniosku, że przyczyna podana w piśmie wypowiadającym umowę o pracę była pozorna, niejasna i niekonkretna, a więc wypowiedzenie naruszało przepisy art. 30 par. 4 k.p. i 45 par. 1 k.p.

Pracodawca wniósł apelację. Sąd okręgowy przywrócił Bożenę K. do pracy w gimnazjum na poprzednich warunkach. Sąd okręgowy nie podzielił poglądu pracodawcy, że stanowisko Bożeny K. uległo likwidacji. Jego zdaniem przeczy temu: dalsze funkcjonowanie kuchni i stołówki, propozycja zatrudnienia w kuchni po okresie wypowiedzenia, tyle że na czas określony.

Skargę kasacyjną złożył pracodawca.

Zdaniem Sądu Najwyższego skarga jest nieuzasadniona. Podanie w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny pozornej (nieprawdziwej, nierzeczywistej, nieistniejącej) jest równoznaczne z brakiem wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie, co oznacza, że wypowiedzenie jest nieuzasadnione w rozumieniu art. 45 par. 1 k.p.

Taki sam skutek wywołuje ocena, że przyczyna wypowiedzenia co prawda istniała, ale była - ze względu na jej wagę lub charakter - niewystarczająca dla skutecznego dokonania wypowiedzenia.

W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

Opracował Maciej Kasperowicz