Dzierżawca firmy jest pracodawcą

Przedsiębiorca na podstawie umowy dzierżawy od stycznia 2004 roku przejął zakład pracy. Okazało się jednak, że umowa była nieważna i dlatego już po pięciu miesiącach od jej podpisania z powrotem oddał go wydzierżawiającemu. W czasie kiedy władał zakładem, nie płacił za pracowników składek ubezpieczeniowych do ZUS. Zakład nakazał mu to jednak zrobić. W czerwcu 2008 roku wydał decyzję, w której określił płatnikowi kwotę składek emerytalno-rentowych, chorobowych i wypadkowych za wszystkich pracowników przez okres, kiedy władał on zakładem. Przedsiębiorca nie chciał zapłacić i odwołał się od decyzji ZUS do sądu. Napisał w odwołaniu, że nie był pracodawcą w czasie, gdy władał zakładem, dlatego nie musiał płacić składek za jego pracowników. Nie był nim, bo umowa dzierżawy była nieważna.

Sąd okręgowy oddalił jego odwołanie. Jego zdaniem płatnik mimo nieważności umowy dzierżawy przejął w trybie art. 23¹ kodeksu pracy zakład pracy z pracownikami, stając się z mocy prawa ich pracodawcą.

Płatnik od niekorzystnego wyroku złożył apelację. Sąd apelacyjny zajął jednak takie samo stanowisko jak I instancji. Dzierżawca nie dawał za wygraną i złożył skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.

Zdaniem Sądu Najwyższego dzierżawca, który przejął zakład od razu (w dniu wejścia w życie umowy dzierżawy), jest pracodawcą dla pracowników, którzy wcześniej wykonywali zadania dla wydzierżawiającego. Następuje to automatycznie wskutek przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę, niezależnie od tego, czy i jakiego rodzaju decyzja (porozumienie) została podjęta co do przekazania pracowników. SN wskazał, że także zachowanie dzierżawcy w czasie, kiedy władał zakładem, potwierdza, że był pracodawcą. Zawarł z pracownikami nowe umowy o pracę, tym samym rozwiązane zostały umowy z wydzierżawiającym. Osobiście zgłosił pracowników do ZUS. Podpisywał również jako pracodawca dokumenty znajdujące się w ich aktach osobowych.

Sygn. akt I UK 326/09

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl