Bezprawne użytkowanie sprzętu może uzasadniać rozwiązanie umowy

Coraz częściej firmy wyposażają pracowników w sprzęty służbowe, takie jak komputery przenośne, samochody czy telefony komórkowe. Bywa, że pracownicy korzystają z nich nie tylko w ramach pracy, ale też na potrzeby prywatne. Jest to jednak niezgodne z prawem, chyba że pracodawca wyraził na to zgodę. W przeciwnym razie pracownik może zostać pociągnięty do odpowiedzialności, a nawet zwolniony z pracy.

Wszelkie urządzenia służbowe mają służyć wykonywaniu obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Niekiedy w regulaminach zakładowych, umowie o pracę lub w dodatkowej umowie określone są warunki korzystania z samochodu, komputera czy innego urządzenia służbowego. Zazwyczaj zapisy takie zakazują pracownikowi wprost używania tych rzeczy do celów prywatnych.

Co istotne, również gdy brak opisanych postanowień pracownik nie może korzystać z urządzeń służbowych do celów prywatnych. Wynika to z całokształtu okoliczności związanych ze stosunkiem pracy. Sprzęty służbowe są bowiem przekazywane pracownikowi po to, aby lepiej i efektywniej wykonywał swoje obowiązki. Pracownik nie ma prawa używać ich w sposób inny, aniżeli wynika to z regulaminu czy umowy, a w ich braku - z woli pracodawcy.

Podwładny musi chronić sprzęt służbowy, jest to jeden z jego podstawowych obowiązków. Oznacza to w szczególności korzystanie z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, dbanie o jej prawidłowe funkcjonowanie oraz niepogorszony wygląd, a także o prawidłowe zachowanie ciągłości funkcji technicznych (np. przeglądy samochodu) czy obowiązki prawne związane z rzeczą (np. zgłoszenie szkody). Nie oznacza to jednak obowiązku pokrywania kosztów tych czynności, które spoczywają na pracodawcy. Te ogólnie ujęte obowiązki mogą być następnie konkretyzowane w regulaminach pracy obowiązujących u danego pracodawcy oraz w postanowieniach umów o pracę lub w zakresie czynności danego pracownika. Oprócz obowiązku dbałości o sprzęty służbowe, pracownik ma jeszcze jeden ważny obowiązek: stosowania się do poleceń przełożonych odnośnie do sposobu używania mienia firmowego. Pracownik nie może samodzielnie decydować o sposobie korzystania z niego, musi się stosować do instrukcji pracodawcy. Może jednak odmówić wykonania dyspozycji w jednym przypadku - jeśli polecenie jest niezgodne z przepisami prawa lub umową o pracę (np. jeśli przełożony poleca pracownikowi prowadzić samochód szybciej, aniżeli pozwalają na to przepisy, po to, aby zdążyć na czas).

Jeśli pracownik narusza umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa obowiązek dbałości o mienie pracodawcy i bez jego zgody wykorzystuje to mienie do swoich prywatnych celów, to takie postępowanie uzasadnia rozwiązanie z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, a nawet bez wypowiedzenia (wyrok Sądu Najwyższego z 24 lutego 1998 r., I PKN 547/97, OSNP 1999/4/119). Jest to uzasadnione faktem, że opisane postępowanie uznać należy za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

W niektórych przypadkach pracownik może zostać zwolniony za wypowiedzeniem lub dyscyplinarnie w sytuacji odmowy zwrotu sprzętu służbowego (wyrok Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2001 r., I PKN 720/00, OSNP 2003/22/546).

W przypadku wyrządzenia szkody w sprzęcie służbowym podwładny jest zobowiązany pokryć szkodę do pełnej wysokości. Jeśli jednak działał nieumyślnie, to odpowiedzialność jest ograniczona do trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia.

@RY1@i02/2011/222/i02.2011.222.21700020e.803.jpg@RY2@

dr Anna Śmigaj, radca prawny z Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy we Wrocławiu

dr Anna Śmigaj

radca prawny z Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy we Wrocławiu