Czy można zwolnić pracownika za brak badań lekarskich

Każdy pracodawca, niezależnie od tego, ile osób zatrudnia, musi zadbać o lekarskie potwierdzenie ich zdolności do pracy. W myśl art. 211 pkt 5 kodeksu pracy pracownik ma obowiązek poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim. Jeśli się z niego nie wywiąże, może zostać zwolniony.

Oto pytanie czytelnika - właściciela małej firmy: Pracownik miał obowiązek poddać się badaniom lekarskim. Pismem z 3 czerwca zobowiązałem go do niezwłocznego przedstawienia zaświadczenia o zdolności do pracy. Zastrzegłem miesięczny termin na przeprowadzenie badań pod rygorem rozwiązania stosunku pracy. 16 sierpnia rozwiązałem umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Podwładny zarzucił mi naruszenie przepisów kodeksu pracy - stwierdził, że upłynął już miesiąc od dowiedzenia się o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie stosunku pracy. Czytelnik chce wiedzieć, czy jego już były pracownik miał rację?

Ze zrozumiałych względów to pracodawca jest odpowiedzialny za skierowanie pracownika na badania, ponosi też odpowiedzialność za dopuszczenie pracownika do pracy bez ich przeprowadzenia (art. 229 par. 4 k.p.). Z drugiej strony udział w tych badaniach stanowi podstawowy obowiązek pracownika, o ile pracodawca wystawi mu odpowiednie skierowanie. Nie ma uzasadnienia dla powstrzymania się od tego obowiązku, chyba że następuje to bez winy pracodawcy.

Oceny wymaga także charakter naruszenia obowiązku dostarczenia zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Naruszenie obowiązku pracowniczego może mieć wymiar jednorazowy lub ciągły. W każdym z tych przypadków od innego momentu liczy się bieg terminu na skorzystanie z prawa rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

W ocenie Sądu Najwyższego (wyrok z 2 marca 2011 r., II PK 188/10, LEX nr 811843) w opisanej w pytaniu sytuacji naruszenie to ma charakter ciągły, a nie jednorazowy. Jeśli pracownik nie uzyska stosownego zaświadczenia lekarskiego w zakreślonym terminie, to trudno przyjąć, że w którymkolwiek momencie obowiązek jego dostarczenia pracodawcy wygasa. Wręcz przeciwnie, pracownik - nawet wadliwie dopuszczony do pracy - jest w dalszym ciągu zobowiązany podejmować starania o potwierdzenie zdolności do wykonywania pracy przez uzyskanie orzeczenia lekarskiego. Pracodawca nie naruszył zatem wymogów z art. 52 k.p.

Maciej Kasperowicz

maciej.kasperowicz@infor.pl

Art. 52 par. 2, art. 211 pkt 5, art. 227, art. 229 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).