Urlopowany poseł nie może wykonywać pracy

Nowo wybranemu parlamentarzyście przysługuje urlop bezpłatny na okres sprawowania mandatu oraz na trzy miesiące po jego wygaśnięciu.

Uprawnienie to nie jest uzależnione od rodzaju i okresu trwania zatrudnienia. Tak wynika z art. 29 ustawy z 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora.

Przewiduje ona, że stosunek pracy zawarty na czas określony, który ustałby przed terminem zakończenia urlopu bezpłatnego, przedłuża się do trzech miesięcy po zakończeniu tego urlopu. Ustawa nie określa natomiast zasad udzielania urlopu parlamentarzyście. Dlatego w drodze analogii stosuje się przepisy art. 174 i art. 174¹ k.p. (por. wyrok SN z 14 lutego 2002 r., V CKN 748/2000).

Nowo wybrany poseł lub senator w celu skorzystania z tego uprawnienia musi złożyć swojemu pracodawcy pisemny wniosek o udzielenie mu urlopu bezpłatnego. Naruszenie bowiem tego obowiązku spowoduje, że udzielenie urlopu bezpłatnego będzie bezskuteczne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 15 października 1996 r., III AUa 34/96, OSA 1997/10/35). Nie można także umówić się, że parlamentarzysta w trakcie urlopu bezpłatnego będzie wykonywał część swoich dotychczasowych obowiązków na rzecz pracodawcy. Wówczas nie dojdzie bowiem do zawarcia umowy o urlop bezpłatny (por. wyrok SN z 12 sierpnia 2004 r., III PK 42/04, OSNP 2005/ 6/77).

W okresie sprawowania mandatu, licząc od pierwszego posiedzenia Sejmu lub Senatu, posłom i senatorom przysługuje uposażenie poselskie lub senatorskie. Uposażenie oraz dodatki są traktowane jako wynagrodzenie ze stosunku pracy. Okres pobierania uposażenia jest traktowany jak okres zatrudnienia, który jest wliczany do stażu pracy, od którego zależą wszelkie uprawnienia pracownicze. Chodzi tu także o uprawnienia szczególne, uzależnione od zatrudnienia w określonym zawodzie, branży lub zakładzie pracy.

Jeżeli poseł lub senator nie skorzystał z prawa do urlopu bezpłatnego, może skorzystać ze zwolnienia od pracy w celu wykonywania obowiązków poselskich i senatorskich. Warto podkreślić, że z urzędu urlopu udziela się pracownikom instytucji wskazanych w art. 30 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Chodzi m.in. o osoby zatrudnione w Kancelarii Sejmu, Senatu, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w Biurze Trybunału Konstytucyjnego, w Najwyższej Izbie Kontroli oraz w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich.

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl

Art. 25 ust. 1, art. 27, art. 29 ustawy z 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 7, poz. 29).