Sąd musi jednoznacznie rozstrzygnąć o czasie pracy szkolnych specjalistów

W przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych psycholodzy, pedagodzy, logopedzi i doradcy zawodowi mogą być zatrudniani jako nauczyciele bądź jako specjaliści. Taka sytuacja wynika z dwóch przepisów prawnych regulujących te kwestie. Kwalifikacje niezbędne do zajmowania stanowisk: nauczyciel - psycholog, nauczyciel - pedagog, nauczyciel - logopeda, nauczyciel - doradca zawodowy określa rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. nr 50, poz. 400). Natomiast zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej uczniom mogą realizować specjaliści, w szczególności psycholodzy, pedagodzy, logopedzi i doradcy zawodowi. Taką ewentualność dopuszcza rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach i placówkach (Dz.U. nr 228, poz. 1487). Niestety, sądy różnie interpretują tygodniowy obowiązkowy wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych osób zatrudnionych na stanowisku nauczyciela - psychologa, pedagoga, logopedy, doradcy zawodowego i osób zatrudnionych na stanowisku specjalisty, o którym mowa w rozporządzeniu z 2010 r.

Z wyroku Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2007 r. (I PK 195/06) wynika, że przeniesienie nauczyciela mianowanego - stosownie do art.18 ust.1 ustawy - Karta nauczyciela - na stanowisku logopedy w szkole, powoduje określenie jego wymiaru czasu pracy na podstawie art. 42 ust. 3 pkt 3 tej ustawy. Dalej SN stwierdza, że niekonsekwentnie inaczej pracodawca traktował skarżącą przy ustalaniu obowiązującego ją tygodniowego wymiaru godzin pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Czynił to w taki sposób, jakby zawarł ze skarżącą umowę o pracę na stanowisku - logopedy, tymczasem przeniesienie jej jako nauczyciela mianowanego na stanowisko logopedy w szkole specjalnej wiązało się z określeniem czasu pracy na podstawie Karty nauczyciela. Ponadto SN stwierdził, że "w celu prowadzenia tych zajęć mogą być zatrudniani pedagodzy, psycholodzy i logopedzi jako specjaliści, a nie nauczyciele. Do tych specjalistów znajduje zastosowanie art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty nauczyciela, mówiący o określeniu czasu ich tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin przez organ prowadzący szkołę.

Tymczasem inny pogląd w sprawie wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 11 stycznia 2011 r. (I PK 153/10). Sąd Najwyższy nie tylko nie podzielił stanowiska przedstawionego wyżej, ale stwierdził, że art. 42 podobnie jak pozostałe przepisy Karty nauczyciela, odnosi się wyłącznie do nauczycieli, a nie innych grup zawodowych. Skoro więc przepis ten nie wymienia stanowiska specjalisty, przewiduje natomiast w ust. 7 pkt 3 stanowiska pedagoga i logopedy, o których mowa w rozporządzeniu z 7 stycznia 2003 r., to jednoznacznie stanowi o możliwości zatrudnienia na tych stanowiskach osób będących nauczycielami.

W opinii ZNP sprawa jest istotna i wymaga rozstrzygnięcia. Obecna sytuacja powoduje, że trudno dziś określić jednolity obowiązkowy wymiar czasu pracy dla osób realizujących zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej (psycholog nauczyciel ma inny czas pracy niż psycholog specjalista). Z tych względów ZNP skierował do rzecznika praw obywatelskich wniosek o wystąpienie do Sądu Najwyższego w sprawie podjęcia uchwały mającej na celu wyjaśnienie wyżej omawianych przepisów.

@RY1@i02/2011/158/i02.2011.158.207.002b.001.jpg@RY2@

Sławomir Broniarz, prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego

ŁS