Czy pracodawca może żądać od pracownika podpisania weksla in blanco

@RY1@i02/2011/108/i02.2011.108.183.008a.001.jpg@RY2@

Wojciech Ostrowski, radca prawny, Kancelaria Prawna Rachelski i Wspólnicy

Kodeks pracy, określając odpowiedzialność materialną pracowników, nie wprowadził wyraźnej normy wyłączającej możliwość zastosowania prawa wekslowego w celu zabezpieczania roszczeń wynikających ze stosunku pracy. Stąd też zdecydowana większość przedstawicieli doktryny nie kwestionuje możliwości wekslowego zabezpieczenia roszczeń pracodawcy. Stanowisko to potwierdza też orzecznictwo Sądu Najwyższego (SN), m.in. wyrok z 21 maja 1981 r. (IV PRN 6/81, OSNC 1981/11/225), w którym stwierdzono, że gdyby ustawodawca chciał wyłączyć dochodzenie roszczeń pracodawcy w stosunku do pracownika, wynikających z weksla, i w ten sposób dać wyraz braku możliwości stosowania weksla gwarancyjnego dla zabezpieczenia roszczeń o naprawienie ewentualnych przyszłych szkód wyrządzonych pracodawcom przez pracowników, to zostałoby to określone w przepisach prawa pracy.

W praktyce zabezpieczenie wekslowe jest wykorzystywane w celu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych pracodawcy w stosunku do pracowników, którym powierzono mienie z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się (art. 124 k.p.). Pracodawca zatrudniający takiego pracownika może przyjąć w depozyt podpisany przez pracownika weksel in blanco (weksel gwarancyjny) na wypadek szkody, która może powstać w przyszłości.

Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja, gdy chodzi np. o zabezpieczenie roszczeń pracodawcy na wypadek wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę przez pracownika. Tu SN, w wyroku z 19 marca 1998 (I PKN 560/97, OSNP 1999/5/160), wypowiedział się jasno, że zabezpieczenie wekslowe ewentualnych roszczeń pracodawcy na wypadek wcześniejszego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę na czas określony jest niedopuszczalne, gdyż byłoby sprzeczne nie tylko z zasadą wolności pracy, ale również z wyczerpującą regulacją roszczenia odszkodowawczego w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy przez pracownika w trybie art. 55 par. 1¹1 k.p.

not. MJ