Austriacy szykują się na polski dumping

Problematyka delegowania pracowników z jednego do drugiego państwa członkowskiego Unii Europejskiej w ramach międzynarodowego świadczenia usług kompleksowo została uregulowana przez Dyrektywę 96/71 EWG.

Dyrektywa dotyczy delegowania pracowników przez podmioty świadczące usługi przy pomocy swoich pracowników w innym państwie członkowskim niż kraj ich siedziby. Jest to klasyczny przykład oddelegowania, który zapewnia świadczącym usługi możliwość ich efektywnego wykonywania również poza granicami państwa, w którym na co dzień prowadzą one swoją działalność i zatrudniają pracowników. Zgodnie z art. 3c dyrektywy jej postanowienia stosuje się także do wynajęcia pracownika tymczasowego przez agencję pracy tymczasowej przedsiębiorstwu z innego kraju członkowskiego. Dyrektywa obejmuje swoim zastosowaniem także swobodę transgranicznego świadczenia usług przez agencje pracy tymczasowej.

Od 1 maja 2011 r. pracownicy posiadający obywatelstwo tzw. nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej, w tym także Polacy, uzyskają nieograniczony dostęp do austriackiego i niemieckiego rynku pracy, gdzie utrzymywano najdłużej ograniczenia w dostępie pracowników ze wschodu UE.

Sytuacja prawna i możliwość podjęcia legalnego zatrudnienia przez pracowników z tych krajów będą takie same jak dla Austriaków i Niemców.

Warto zauważyć, że w Austrii podjęto jednakże kroki dla zabezpieczenia interesów rodzimych pracowników. Z powodu różnego poziomu płac w poszczególnych państwach członkowskich budzący grozę austriackich pracodawców dumping płacowy i socjalny ma zostać zablokowany poprzez ustawę - Prawo umów o pracę - ustawa dostosowawcza ("AVRAG"), opracowaną w ramach przygotowań do otwarcia rynku pracy.

Projekt tak zwanej ustawy o zwalczeniu dumpingu płacowego i socjalnego może mieć bardzo istotne znaczenie dla polskich firm, agencji pracy tymczasowej wysyłających pracowników na te nowe rynki.

Prace nad ustawą rozpoczęto z obawy przed pełnym otwarciem rynku pracy dla nowych członków Unii Europejskiej. Celem austriackiej ustawy jest między innymi kontrola praw pracowniczych w zakresie płacy minimalnej, jak również wprowadzenie regulacji ułatwiającej kontrolę pracodawców oraz ochronę uczciwej konkurencji.

Obywatele polscy delegowani do pracy na terenie Austrii podlegają do 1 maja 2011 r. wymogowi uzyskania zezwolenia na pracę (Beschäftigungsbewilligung). O zezwolenie na pracę występuje pracodawca polski delegujący pracownika do pracy przy wykonywaniu usługi eksportowej lub austriacki pracodawca, jeśli jest to praca w Austrii na rzecz tamtejszego pracodawcy niepolegająca na delegowaniu. W przypadku delegowania pracowników tymczasowych o zezwolenie występuje austriacki pracodawca użytkownik do właściwego miejscowo ze względu na planowane miejsce zatrudnienia urzędu pracy (Arbeitsmarktservice - AMS).

Zezwolenie na pracę jest udzielane po szczegółowym sprawdzeniu lokalnego rynku pracy. W szczególności sprawdzeniu podlega, czy na dane stanowisko pracy nie ma chętnych bezrobotnych zarejestrowanych w urzędzie pracy. W praktyce wygląda to tak, że AMS szuka austriackich pracowników i oferuje ich zatrudnienie zainteresowanemu pracodawcy użytkownikowi jako tzw. alternatywnej siły roboczej. Nieuzasadniona lub niewystarczająco uzasadniona odmowa zatrudnienia gotowego podjąć pracę austriackiego bezrobotnego, który w opinii urzędu posiada kwalifikacje odpowiadające wymaganiom pracodawcy użytkownika, powoduje odmowę wydania zezwolenia na pracę obywatelowi polskiemu.

Należy mieć na uwadze, że zezwolenie udzielane jest na pracę u konkretnego pracodawcy użytkownika. Zezwolenie nie może być udzielone ogólnie na każde zatrudnienie w Austrii przydzielone przez polską agencję pracy tymczasowej.

Decyzja AMS w sprawie udzielenia zezwolenia na pracę nie jest ostateczna i przysługuje od niej odwołanie. W większości przypadków odwołania te okazują się jednak nieskuteczne.

Na polskiej agencji pracy tymczasowej ciąży obowiązek zgłoszenia w urzędzie Bezirkshauptmannschaft/Magistrat/Magistratische Bezirksamt miejscowo właściwym ze względu na siedzibę zakładu pracodawcy użytkownika faktu planowanego zatrudnia pracowników tymczasowych. Zgłoszenie to powinno mieć miejsce przed rozpoczęciem pracy przez pracownika. W przypadku zatrudnienia pracownika w branży budowlanej istnieje dodatkowy obowiązek zgłoszenia go do kasy urlopowo-odprawowej pracowników budowlanych.

Istnieje również obowiązek wysłania najpóźniej na tydzień przed oddelegowaniem zgłoszenia do specjalnej jednostki ministerstwa finansów zwanej KIAB (Kontrolle Illegaler Arbeitnehmerbeschäftigung).

Zgodnie z par. 12 ustawy o pracownikach tymczasowych agencja pracy tymczasowej jest zobowiązana poinformować pracowników tymczasowych o obowiązujących w Austrii przepisach prawa pracy, które ich dotyczą. Zgodnie z par. 12a tejże ustawy obowiązek ten ciąży także na austriackim pracodawcy użytkowniku. Obowiązek informowania dotyczy m.in.: wymiaru dobowego i tygodniowego czasu pracy, wymiaru przysługującego pracownikom urlopu, przepisów BHP i p.poż., minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Na austriackim pracodawcy użytkowniku ciąży obowiązek prowadzenia ewidencji pracowników tymczasowych. Ewidencja ta uwzględniać powinna następujące dane: imię i nazwisko, datę urodzenia, płeć, obywatelstwo, początek i koniec zatrudnienia pracownika tymczasowego. Kolejnym obowiązkiem ewidencyjnym jest zgłaszanie do Gewerbebehörde przez pracodawcę austriackiego raz w roku liczby zatrudnionych u niego pracowników tymczasowych (na dzień 31 lipca). Dodatkowo istnieje obowiązek przechowywania kopii dokonanego w Gewerbebehörde zgłoszenia pracownika tymczasowego, jego formularza E-101 oraz pisemnego potwierdzenia przeprowadzonego poinformowania pracownika delegowanego o obowiązujących austriackich przepisach prawa pracy.

Organem uprawnionym do przeprowadzania kontroli legalności zatrudnienia oraz warunków oddelegowania są jednostki ministerstwa finansów zwane KIAB. Jednostki te działają przy każdym lokalnym urzędzie finansowym (Finanzamt).

Kary przewidziane za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców zależą od rodzaju i ciężaru popełnionych wykroczeń. Na przykład za nielegalne zatrudnianie obcokrajowców w liczbie nieprzekraczającej trzech osób grozi grzywna w wysokości od 1 tys. euro do 10 tys. euro. Jeśli liczba nielegalnych pracowników przekracza trzy osoby, wysokość grzywny wzrasta i wynosi od 2 tys. do 20 tys. euro.

@RY1@i02/2011/018/i02.2011.018.130.008a.001.jpg@RY2@

Fot. stock-photo

W Austrii obowiązują bardzo restrykcyjne regulacje

Ewelina Stobiecka

partner zarządzający

Krystian Stanasiuk

LL.M., aplikant radcowski Kancelaria Prawna e|n|w|c