Kiedy potrzebne jest stwierdzenie nabycia spadku

Jeden z pracowników spółki zmarł na początku maja. Nie wypłacono mu wynagrodzenia za ostatni miesiąc pracy. Przed śmiercią domagał się także wynagrodzenia za nierozliczone nadgodziny. Pracownik nie miał żony ani dzieci. Do pracodawcy zgłosiła się osoba niespokrewniona ze zmarłym, która okazała testament stwierdzający, że jest jego jedynym spadkobiercą. Czy spółka musi wypłacić jej należności ze stosunku pracy?

Nie. Wypłata świadczeń będzie możliwa dopiero po uzyskaniu przez spadkobiercę stwierdzenia nabycia spadku.

Zgodnie z art. 63¹ par. 2 kodeksu pracy, po wygaśnięciu stosunku pracy na skutek śmierci pracownika prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą, w równych częściach, na małżonka i inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania po nim renty rodzinnej. Małżonek zmarłego nie musi spełniać żadnych dodatkowych wymogów. Pozostali członkowie rodziny zmarłego (czyli m.in. dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki i rodzeństwo, a także rodzice) muszą odpowiadać warunkom określonym w art. 68 - 69 i art. 71 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku tych osób nie jest konieczne stwierdzenie nabycia spadku.

Dopiero jeśli nie ma takich uprawnionych, prawa majątkowe przysługujące zmarłemu pracownikowi wchodzą w skład spadku po nim. Aby była możliwa wypłata tych świadczeń, konieczne jest uzyskanie przez spadkobiercę stwierdzenia nabycia spadku.

Osobom uprawnionym przysługują od pracodawcy świadczenia w takiej wysokości, w jakiej przysługiwały pracownikowi. Nabycie uprawnień do praw majątkowych po zmarłym obejmuje również te, które były sporne i toczył się co do nich proces sądowy. W takiej sytuacji po śmierci pracownika następuje zawieszenie postępowania, a po jego podjęciu do procesu wchodzą osoby uprawnione z mocy art. 63¹ par. 2 k.p. albo w ich braku spadkobiercy. Jeżeli przed śmiercią pracownika nie toczył się proces, a pracodawca odmówi wypłaty spornych świadczeń na rzecz osób uprawnionych, mogą one domagać się ich wypłaty. Postępowanie toczy się wówczas przed sądem pracy.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 63¹ par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 476 par. 5 pkt 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn.zm.).

Art. 67 - 69, art. 71 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).