Kiedy trzeba zapłacić za nadgodziny

Pracownik był zatrudniony jako kierownik w oddziale przedsiębiorstwa położonym w odległości kilkudziesięciu kilometrów od głównej siedziby zakładu. Nikt bezpośrednio nie nadzorował jego pracy. Pracownik wykazywał się nadgorliwością przy kontroli podwładnych i wielokrotnie z własnej inicjatywy pracował dłużej niż osiem godzin na dobę. Po wypowiedzeniu mu umowy złożył pozew o wynagrodzenie za nadgodziny. Czy sąd uwzględni takie powództwo?

Nie. Roszczenia pracownika są niezasadne.

Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. W wyroku z 16 marca 2010 r. (I PK 202/09, LEX 589949) Sąd Najwyższy stwierdził, że sprawowanie funkcji kierowniczej w wyodrębnionej jednostce organizacyjnej pracodawcy, znacznie oddalonej od jego siedziby, przez zajmującego stanowisko kierownicze pracownika, który nie ma w tej placówce przełożonego, potwierdza jego zatrudnienie w charakterze pracownika zarządzającego w imieniu pracodawcy wyodrębnioną częścią (komórką organizacyjną) zakładu pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

W orzecznictwie przyjmuje się, że takie wynagrodzenie należy się w sytuacji, gdy pracownikowi sprawującemu funkcje kierownicze zostaje narzucony przez pracodawcę wymiar zadań niemożliwy do wykonania w zgodnym z przepisami czasie pracy. W przypadku opisanym w pytaniu nie mamy jednak do czynienia z taką sytuacją. Jeśli osoba sprawująca funkcje kierownicze pracuje dłużej niż przewidują to normy bez gospodarczej konieczności, bez polecenia i bez uzasadnionych potrzeb pracodawcy, to takie okoliczności nie pozwalają uznać, że doszło do pracy w godzinach nadliczbowych. Za czynności, które nie wynikają z obiektywnych warunków świadczenia pracy ani z potrzeb lub interesu pracodawcy, nie przysługuje wynagrodzenie za pracę, a w szczególności wynagrodzenie za nadgodziny.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 151⁴ par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).