Czy zła sytuacja finansowa zwolni z obowiązku zapłaty odsetek

Pracodawca utracił płynność finansową z uwagi na nieuregulowanie zobowiązań przez jego kontrahentów. Spowodowało to opóźnienia w wypłacie pensji. Pracownicy grożą skierowaniem pozwów do sądu. Czy to, że powodem nieuregulowania wynagrodzeń są okoliczności niezależne od pracodawcy, pozwoli mu uniknąć wypłaty odsetek?

Nie. W przypadku braku terminowej wypłaty wynagrodzeń pracownikom przysługują odsetki. Uprawnienie to nie zależy od przyczyny opóźnienia w wypłacie pensji. Odsetki obciążają pracodawcę także wówczas, gdy doszło do niego bez jego winy.

Pracownicy, którzy nie otrzymali wynagrodzenia w terminie, nabywają prawo do odsetek ustawowych za cały okres, w którym pracodawca pozostawał w opóźnieniu. Obecnie przysługują one w wysokości 13 proc. w stosunku rocznym. Data początkowa, od której należą się odsetki, jest uzależniona od terminu, w jakim pracodawca miał obowiązek wypłacić wynagrodzenie (najczęściej określają go przepisy wewnątrzzakładowe). Odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie wynagrodzenia za pracę przysługują pracownikowi za czas opóźnienia także w części, od której pracodawca odprowadził składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Oznacza to, że pracodawca ma obowiązek naliczyć odsetki od zaległego wynagrodzenia brutto, a nie netto (uchwała Sądu Najwyższego z 19 września 2002 r., III PZP 18/02, OSNP 2003/9/214).

Jeśli dojdzie do procesu, pracodawca musi liczyć się także z dodatkowymi kosztami. Przegrana będzie skutkować koniecznością uregulowania przez niego opłaty sądowej, od której zwolniony był pracownik (5 proc. wartości dochodzonego roszczenia). W sytuacji gdy pracownik wystąpi w sprawie z adwokatem lub radcą prawnym, pracodawcę obciążą ponadto koszty wynagrodzenia pełnomocnika, a jeśli sprawa trafi do komornika, to również koszty egzekucyjne.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 86 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 481 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 13 ust. 1, art. 35 ust. 1, art. 96 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 z późn. zm.).

Par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 grudnia 2008 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz.U. nr 220, poz. 1434).