Komentarze

Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 592 z późn. zm.) obowiązuje już blisko 20 lat, a ciągle pojawiają się nowe zagadnienia dotyczące jej regulacji zarówno w orzecznictwie, jak i w publikacjach. Poniższy komentarz jest próbą przedstawienia wszystkich bieżących problemów i zagadnień związanych z prowadzeniem działalności socjalnej. Jest to szczególnie istotne na koniec roku, gdyż to właśnie w styczniu niektórzy pracodawcy mogą podjąć decyzje o jego nietworzeniu, a z kolei ci tworzący fundusz mogą już na tej podstawie skalkulować wysokość odpisu na rzecz funduszu.

W komentarzu podano wysokości odpisów na 2014 roku, które nie ulegną zmianie w porównaniu z 2013 rokiem w związku z ich zamrożeniem po raz kolejny przez przepisy związane z wykonaniem budżetu na przyszły rok.

Ponadto szczegółowo omówiono dwa kluczowe zagadnienia, czyli zasady tworzenia samego funduszu socjalnego w zakładzie pracy oraz przyznawania z niego świadczeń dla pracowników. Istotnym elementem jest również szczegółowa analiza zasad naliczania odpisu na fundusz z uwzględnieniem różnych kategorii pracowników i sposobów ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych.

W komentarzu wskazano również, jakie świadczenia mogą być przyznawane z funduszu, a jakie nie mieszczą się w pojęciu świadczeń socjalnych, a nad których wprowadzeniem w przepisach wewnątrzzakładowych pracodawcy czasem się zastanawiają. Ma to istotne znaczenie, gdyż świadczenia socjalne są jednym z rodzajów przychodów, które są wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i nie podlegają również opodatkowaniu. Tak więc błędy popełniane w tym zakresie mogą pociągać za sobą konsekwencje w postaci zaległości składkowych i podatkowych oraz korekt różnych dokumentów, co poza ryzykiem finansowym wiąże się nierzadko także z dużym nakładem pracy służb kadrowo-płacowych zatrudnianych przez pracodawców. Niestety, ze względu na trudną sytuację budżetową państwa od jakiegoś czasu zarówno kontrole ZUS, ale i skarbowe prezentują podejście bardzo fiskalne, a problematyka świadczeń z funduszu, a zwłaszcza bonów przyznawanych przy okazji różnych świąt jest w tym aspekcie szczególnie interesująca, gdyż w wielu firmach są one ciągle wypłacane błędnie (bez odniesienia do kryteriów socjalnych), w tej samej wysokości.

W komentarzu odniesiono się również do orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie kwestii związanych z ZFŚS. Szczególne znaczenie ma tutaj przyznawanie świadczeń na podstawie kryteriów socjalnych, czyli sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika, których stosowanie w praktyce niejednokrotnie budzi wątpliwości. Nadal kwestią, która wymaga wykładni orzecznictwa, pozostaje ocena, czy wszystkie te kryteria muszą być bezwzględnie spełniane łącznie oraz jak szczegółowa powinna być analiza sytuacji pracownika dokonywana przez osoby decydujące o przyznaniu lub odmowie wypłaty danego świadczenia.

Poprzednie komentarze publikowaliśmy w DGP:

w nr 167 z 29 sierpnia 2013 r.

w nr 187 z 26 września 2013 r.

w nr 212 z 31 października 2013 r.

w nr 230 z 28 listopada 2013 r.

@RY1@i02/2013/245/i02.2013.245.21700010a.803.jpg@RY2@

Marcin Wilczyński asystent sędziego w Izbie Pracy, Ubezpieczeń  Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego

Marcin Wilczyński

asystent sędziego w Izbie Pracy, Ubezpieczeń  Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego