Członek korpusu służby cywilnej nie zawsze dostanie wolne za czas poświęcony na studia

Katalog uprawnień przysługujących członkowi korpusu służby cywilnej, który podejmuje studia, zależy od tego, czy rozpoczyna on je na wyraźne polecenie pracodawcy lub na podstawie zatwierdzonego indywidualnego programu rozwoju zawodowego, za zgodą pracodawcy, czy też bez jego zgody.

Na równi z wykonywaniem obowiązków

O tym, czy dane szkolenie jest szkoleniem w służbie cywilnej, decyduje nie jego nazwa albo forma, a to, czy członek korpusu otrzymał polecenie udziału w danym szkoleniu. Jeżeli więc nauka takiej osoby na studiach odbywa się na wyraźne polecenie pracodawcy albo wynika z indywidualnego programu rozwoju zawodowego tego pracownika, należy uznać, iż studia są dla tego członka korpusu szkoleniem w służbie cywilnej. Ustawa o służbie cywilnej (dalej: ustawa) stanowi, iż uczestnictwo w szkoleniach przewidzianych dla tej grupy jest traktowane na równi z wykonywaniem obowiązków służbowych.

Ponieważ przepisy ustawy zrównują uczestnictwo członka korpusu w szkoleniach przewidzianych dla służby cywilnej z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych, czas udziału w szkoleniu wliczany jest do czasu pracy tej osoby. Nie ma znaczenia, czy szkolenie odbywa się w czasie pracy, czy po godzinach, w tym nawet w dniu wolnym od pracy. Tak więc gdy uczestnictwo w zajęciach przewidzianych programem studiów powoduje przekroczenie norm czasu pracy obowiązujących tego członka korpusu, czas szkolenia przekraczający te normy stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. To uzasadnia udzielenie czasu wolnego lub dnia wolnego na zasadach wynikających z art. 97 ustawy. Jeśli więc studentem jest pracownik służby cywilnej, za czas zajęć powodujących przekroczenie obowiązujących norm czasu pracy przysługuje mu czas wolny w tym samym wymiarze. Natomiast studiującemu urzędnikowi służby cywilnej czas wolny w tym samym wymiarze będzie przysługiwał wyłącznie w sytuacji, gdy godziny nadliczbowe z tego tytułu zostaną spowodowane udziałem w zajęciach w porze nocnej. Urzędnikowi z tytułu udziału w zajęciach w niedzielę przysługuje dzień wolny w najbliższym tygodniu, a gdyby zajęcia takie odbywały się w święto, przysługuje inny dzień wolny.

WAŻNE

Członek korpusu służby cywilnej nie ponosi opłat z tytułu uczestnictwa w szkoleniach przewidzianych dla służby cywilnej. To znaczy, że całkowity koszt studiów odbywanych na polecenie pracodawcy lub wynikających z indywidualnego programu rozwoju zawodowego ponosi pracodawca

Należy także dodać, iż w przedstawionej wyżej sytuacji dojazd oraz powrót do miejsca odbywania zajęć jest podróżą służbową w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej.

Za zgodą

Gdy nauka na studiach nie odbywa się na polecenie pracodawcy lub na podstawie indywidualnego programu rozwoju zawodowego, zastosowanie znajduje art. 109 ust. 3 ustawy o służbie cywilnej stanowiący, iż w wyjątkowych przypadkach dyrektor generalny może wyrazić zgodę na pokrycie przez urząd, w całości lub w części, kosztów uczestnictwa członka korpusu w szkoleniach i zajęciach innych niż przewidziane dla służby cywilnej. Zasady uczestnictwa reguluje wówczas kodeks pracy, konkretnie przepisy dotyczące kwalifikacji zawodowych pracowników.

Członkowi korpusu podnoszącemu kwalifikacje zawodowe z inicjatywy lub za zgodą pracodawcy przysługują:

● urlop szkoleniowy,

● zwolnienie z całości lub części dnia pracy na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.

Za ten czas pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

W tym miejscu należy podkreślić, że ani ustawa, ani kodeks pracy nie zrównują udziału w ww. zajęciach z wykonywaniem obowiązków służbowych. W związku z tym członkowi korpusu służby cywilnej, który za zgodą dyrektora generalnego uczestniczy w zajęciach odbywających się w dniu wolnym od pracy albo w godzinach wykraczających poza ustalony dla danego pracownika harmonogram czasu pracy, nie przysługuje z tego tytułu prawo odbioru czasu wolnego.

Pracodawca może jednak przyznać podnoszącemu kwalifikacje zawodowe dodatkowe świadczenia, m.in. pokryć opłaty za przejazd, podręczniki i zakwaterowanie.

21 dni przed dyplomem

Członkowi korpusu służby cywilnej, zarówno w sytuacji gdy studia są dla niego szkoleniem w służbie cywilnej, jak i w przypadku gdy odbywa je z inicjatywy lub za zgodą pracodawcy, w ostatnim roku studiów przysługuje 21 dni urlopu szkoleniowego na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

WAŻNE

Urlop szkoleniowy przysługuje studentom studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich. Nie przysługuje natomiast pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje na studiach podyplomowych

Na podstawie ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki pracownik niebędący nauczycielem akademickim lub pracownikiem naukowym ma prawo do 28 dni urlopu na przygotowanie obrony rozprawy doktorskiej oraz zwolnienia od pracy na przeprowadzenie obrony doktorskiej. Za okres urlopu oraz zwolnienia od pracy wynagrodzenie ustalane jak za urlop wypoczynkowy.

Urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Terminy wykorzystania urlopu ustalają strony stosunku pracy. Przepisy nie określają, czy urlop szkoleniowy powinien być wykorzystany jednorazowo, czy może być dzielony na części. Kwestia ta również może być przedmiotem uzgodnień pomiędzy pracodawcą i pracownikiem.

Pracodawca nie może jednak w umowie zawieranej z pracownikiem rozpoczynającym studia zobowiązać go do zwrotu wynagrodzenia wypłaconego za czas urlopu szkoleniowego i zwolnienia z całości lub części dnia pracy w celach szkoleniowych w sytuacji, gdyby pracownik nie przepracował określonego w umowie okresu po zakończeniu nauki lub nie ukończył nauki.

Bez zgody

Gdy pracownik podejmuje studia bez inicjatywy albo zgody pracodawcy, na pracodawcy nie ciążą żadne obowiązki związane ze zdobywaniem lub uzupełnieniem wiedzy przez pracownika. Strony mogą jednak zawrzeć w tym zakresie porozumienie, na mocy którego pracownik będzie korzystał ze zwolnienia z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia lub z urlopu bezpłatnego w wymiarze ustalonym w porozumieniu.

@RY1@i02/2014/234/i02.2014.234.088000400.804.jpg@RY2@

Ewa Łukasik pracownik administracji centralnej

Ewa Łukasik

pracownik administracji centralnej

Podstawa prawna

Art. 108, art. 109, art. 111 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2014 r. poz. 1111). Art. 103^[1]-103^[6] kodeksu pracy. Art. 23 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. nr 65, poz. 595 ze zm.).