Karta nie reguluje urlopów cząstkowych, ale jest kodeks pracy

Nauczycielka była zatrudniona w zespole szkół ogólnokształcących od 1 września 1978 r. do 31 października 2013 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Jej stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron, ponieważ nabyła prawo do emerytury. W 2013 r. wykorzystała urlop wypoczynkowy w okresie ferii zimowych i letnich. Dyrektor szkoły od 4 listopada 2013 r. zawarł z nią umowę o pracę na czas określony do 27 czerwca 2014 r. i w tym dniu stosunek pracy wygasł. W 2014 r. nauczycielka wykorzystała część urlopu w okresie ferii zimowych. Za jaki okres przysługiwał jej ekwiwalent za urlop?

1 stycznia 2013 r. nauczycielka nabyła prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze ferii letnich i zimowych. Podczas trwania umowy na czas określony (od 4 listopada 2013 r. do 27 czerwca 2014 r.) przepracowała w zaokrągleniu 8 miesięcy. Dlatego za każdy miesiąc przysługiwał jej 5,6 dnia urlopu, co w zaokrągleniu daje 45 dni urlopu wypoczynkowego. Od tej liczby należy odjąć 14 dni urlopu, jakie wykorzystała w okresie ferii zimowych. Oznacza to, że przysługuje jej w zaokrągleniu do pełnego dnia 31 dni urlopu, a zatem za tyle dni jest jej należny ekwiwalent.

Do okresu prowadzenia zajęć

Jak wskazał sąd okręgowy w Ostrołęce w wyroku z 3 lipca 2014 r. (sygn. akt III Pa 14/14, www.orzeczenia.ms.gov.pl) ustawa z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 191 ze zm.; dalej: KN) nie reguluje tzw. urlopów cząstkowych i dlatego w tym zakresie stosujemy art. 155¹ par. 1 pkt 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.; dalej: k.p.). Zgodnie z tym przepisem w roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, pracownikowi u dotychczasowego pracodawcy przysługuje urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy. Nauczycielka nie miała zatem prawa do urlopu w okresie ferii letnich w 2014 r., ponieważ 27 czerwca 2014 r. wygasł jej stosunek pracy. Ponadto zgodnie z art. 64 ust. 5 KN nauczyciel zatrudniony przez okres krótszy niż 10 miesięcy w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do określonego w umowie okresu prowadzenia zajęć. Przepis ten ma zastosowanie jedynie do stosunków pracy, których podstawą jest umowa o pracę na czas określony, jednakże trwających krócej niż 10 miesięcy.

Wyczerpujący katalog

Nauczycielowi zatrudnionemu w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie letnie i zimowe, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania. W czasie wakacji dyrektor szkoły może zobowiązać nauczyciela do wykonania określonych czynności, np. prac związanych z zakończeniem roku szkolnego i przygotowaniem nowego roku szkolnego. Nie mogą one jednak łącznie zająć nauczycielowi więcej niż 7 dni. Może się jednak zdarzyć, że nauczyciel nie wykorzysta urlopu, a dyrektor placówki będzie musiał wypłacić mu ekwiwalent. Katalog takich sytuacji wyczerpująco wymienia art. 66 ust. 1 KN. Przykładem jest rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy.

W kolejnych latach

Prawo do pierwszego urlopu nauczyciel nabywa w ostatnim dniu poprzedzającym ferie szkolne, np. 29 stycznia, jeżeli rozpoczynają się 30 stycznia. Urlop wypoczynkowy nauczyciela trwa wówczas przez 2 tygodnie ferii zimowych i następnie przez okres ferii letnich. Jeśli rozwiąże stosunek pracy w trakcie trwania semestru zimowego, nie nabędzie prawa do urlopu wypoczynkowego, a zatem i prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Prawo do urlopu wypoczynkowego w kolejnych latach kalendarzowych nauczyciel nabywa 1 stycznia danego roku. Oznacza to, że nauczyciel ma prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu pracy w danym roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy. Nie nabędzie zatem tego prawa, jeśli jego stosunek pracy ustanie wcześniej. Nieco inaczej uregulowana została kwestia drugiego i dalszych urlopów. Prawo do nich nauczyciel nabywa w każdym kolejnym roku kalendarzowym.

Gwarantowany wymiar urlopu w placówkach feryjnych wynosi 8 tygodni. Dotyczy to tych spośród nauczycieli, którzy pozostawali w zatrudnieniu przez cały rok szkolny. W przypadku pozostałych jest on odpowiednio mniejszy. [przykład]

PRZYKŁAD

Umowa na zastępstwo

Anna W. została zatrudniona na zastępstwo w placówce feryjnej w okresie 1 września 2013 r. - 30 kwietnia 2014 r. Aby ustalić wymiar przysługującego jej urlopu wypoczynkowego, należy:

Podzielić maksymalny, gwarantowany wymiar urlopu (8 tygodni, czyli 56 dni) przez czas trwania zajęć w roku szkolnym (10 miesięcy);

Otrzymaną w ten sposób liczbę (5,6 dnia) należy pomnożyć przez liczbę miesięcy, w trakcie których Anna W. pozostawała w zatrudnieniu (8);

Uzyskany wynik zaokrągla się do wartości wyższej. W tym wypadku jest to liczba 45. Taki właśnie wymiar urlopu przysługuje nauczycielce.

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl