Nie dla każdego taka sama ochrona przed zwolnieniem

Ustawa o służbie cywilnej (dalej: u.s.c.) nie zawiera szczególnych regulacji dotyczących zasad rozwiązywania stosunku pracy za wypowiedzeniem z pracownikiem służby cywilnej. W odniesieniu do pracowników służby cywilnej zastosowanie znajdują więc na podstawie art. 9 ust. 1 u.s.c. przepisy kodeksu pracy dotyczące ochrony przedemerytalnej. Oznacza to, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi służby cywilnej, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Natomiast wypowiedzenia warunków pracy lub płacy pracownika służby cywilnej podlegającego ochronie przedemerytalnej pracodawca może dokonać tylko w przypadku wprowadzenia nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy. Także może to zrobić w przypadku stwierdzonej orzeczeniem lekarskim utraty zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Ochrona przedemerytalna pracowników służby cywilnej nie obejmuje:

● wygaśnięcia stosunku pracy, w tym na podstawie art. 114 ust. 3 u.s.c., w związku z prawomocnym orzeczeniem kary dyscyplinarnej wydalenia z pracy w urzędzie,

● wykonania kary dyscyplinarnej orzeczonej na podstawie art. 114 ust. 2 pkt 3 u.s.c., tj. kary obniżenia wynagrodzenia zasadniczego.

Do urzędników służby cywilnej stosuje się również przepisy kodeksu pracy, ale różnic jest więcej niż w przypadku pracowników służby cywilnej. na mocy art. 71 ust.5 ustawy o służbie cywilnej urzędnikowi objętemu ochroną przedemerytalną w przypadku:

● otrzymania dwukrotnej, następującej po sobie, negatywnej oceny okresowej;

● stwierdzenia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych trwałej niezdolności do pracy uniemożliwiającej wykonywanie obowiązków urzędnika służby cywilnej; w celu zbadania stanu zdrowia urzędnika tego można skierować do ZUS z urzędu lub na jego prośbę;

● utraty nieposzlakowanej opinii;

● odmowy poddania się badaniu przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;

● ochrona przedemerytalna wyłącza też możliwość rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej bez wypowiedzenia w razie jego nieobecności w pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż rok.

do rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej bez wypowiedzenia z winy urzędnika w razie:

● ciężkiego naruszenia przez urzędnika podstawowych obowiązków członka korpusu służby cywilnej, jeżeli wina urzędnika jest oczywista;

● popełnienia przez urzędnika w czasie trwania stosunku pracy przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnienie, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;

● zawinionej przez urzędnika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, jeżeli nie jest możliwe wyznaczenie urzędnikowi stanowiska uwzględniającego jego przygotowanie zawodowe.

Ze względu na to, że ochrona przedemerytalna chroni wyłącznie przed wypowiedzeniem stosunku pracy, należy uznać, że ochrona ta nie obejmuje:

● wygaśnięcia stosunku pracy urzędnika służby cywilnej, w tym na podstawie art. 70 pkt 3 u.s.c., w związku z prawomocnym orzeczeniem wobec niego kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby cywilnej,

● wykonania kary dyscyplinarnej orzeczonej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 4 u.s.c., tj. kary obniżenia wynagrodzenia zasadniczego,

● dopuszczalności jednostronnego przeniesienia urzędnika służby cywilnej na inne stanowisko lub do innego urzędu na podstawie art. 61, 62 lub 63 u.s.c.

Ochrona przedemerytalna nie znajduje zastosowania także do wygaśnięcia stosunku pracy urzędnika z powodu:

● odmowy złożenia ślubowania;

● utraty obywatelstwa państwa należącego do Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelom na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego przysługuje prawo do podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

● prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;

● prawomocnego orzeczenia utraty praw publicznych lub zakazu wykonywania zawodu urzędnika w służbie cywilnej;

● upływu trzech miesięcy nieobecności w pracy z powodu tymczasowego aresztowania;

● odmowy wykonania decyzji w sprawie przeniesienia, o którym mowa w art. 62 i 63 u.s.c, lub niepodjęcia pracy w urzędzie, do którego urzędnik został przeniesiony w trybie art. 66 ustawy.