Komentarze

Ciąża i macierzyństwo pracownicy wywiera istotny wpływ na obowiązki pracodawcy związane z jej zatrudnieniem. Urodzenie dziecka przez małżonkę czy partnerkę daje pewne uprawnienia także pracownikowi - ojcu dziecka. Przywileje wynikające z rodzicielstwa nie ograniczają się przy tym do rodziców biologicznych, gdyż prawo do świadczeń przysługuje również pracownikom, którzy przysposobili dziecko lub przyjęli je na wychowanie w ramach niezawodowej rodziny zastępczej

Dla korzystania z niektórych uprawnień, poza samym przyjściem na świat dziecka, konieczne jest jednak spełnienie dodatkowych warunków (np. posiadanie minimalnego stażu pracy, przedstawienie orzeczenia lub zaświadczenia lekarskiego). Niebagatelny wpływ na obowiązki pracodawcy ma również wiek dziecka oraz jego pełno- lub niepełnosprawność.

W dziale regulującym uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem określono zasady ochrony ciężarnych pracownic przed szczególną uciążliwością lub szkodliwością wykonywanych dotychczas prac. Wykluczono przypadki takiej organizacji pracy, która mogłaby mieć negatywny wpływ na zdrowie przyszłych mam, wprowadzając zakaz zatrudniania ich m.in. w porze nocnej, w godzinach nadliczbowych.

Inne obowiązki ciążą na pracodawcy w przypadku zatrudniania rodziców lub opiekunów dziecka do lat czterech. W ich przypadku możliwość planowania i polecania pracy w porze nocnej czy godzinach nadliczbowych zależy bowiem od uzyskania zgody samego zainteresowanego. Ponadto przepisy przewidują ograniczenie, zgodnie z którym w sytuacji, gdy oboje rodzice lub opiekunowie pozostają w zatrudnieniu, ze wskazanego wyżej uprawnienia może korzystać tylko jedno z nich.

Macierzyństwo i okres korzystania ze szczególnych uprawnień przyznanych przez ustawodawcę rodzicom czy opiekunom dzieci to również czas, gdy pracownik korzysta ze szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy. Warto przy tym pamiętać, że pomimo zbliżonego brzmienia przepisów ochrona kobiety w ciąży i na urlopie macierzyńskim oraz pracownika korzystającego z urlopu rodzicielskiego różni się w istotny sposób od tej, z której korzysta pracownik na urlopie wychowawczym. W tym drugim przypadku możliwość rozwiązania umowy o pracę wynika m.in. ze szczególnych przepisów ustawy o zwolnieniach grupowych i jest uzależniona od liczby zatrudnionych pracowników oraz przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy (muszą być one niezależne od pracownika).

Zagadnienia dotyczące uprawnień pracownika związanych z rodzicielstwem zostały już skomentowane na łamach DGP w styczniu 2013 roku (nr 22/2013). Jednak z uwagi na duże zmiany w prawie, jakie miały miejsce w czerwcu ubiegłego roku, przekazujemy państwu zaktualizowaną wersję komentarza. Ustawą z 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 675) ustanowiono nowe zasady udzielania urlopu macierzyńskiego oraz dodatkowego macierzyńskiego, a ponadto wprowadzono nowe uprawnienie - urlop rodzicielski, z którego mogą skorzystać zarówno matki, jak i ojcowie. Poza tym w komentarzu uwzględnione zostały zmiany dotyczące urlopu wychowawczego, które obowiązują od 1 października 2013 r. Dotyczy to zarówno art. 186 kodeksu pracy, jak i rozporządzenia z 19 września 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania tego urlopu.

Dotychczas w dodatku Kadry i Płace komentowaliśmy ustawy:

z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców

z 13 marca 2006 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych

z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

z 4 marca 1994 r. o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych

z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

Ponadto:

rozporządzenie w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej z 29 stycznia 2013 r. (Dz.U. poz. 167)

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w dotychczasowych wydaniach DGP na

@RY1@i02/2014/060/i02.2014.060.21700010a.805.jpg@RY2@

Agata Lankamer-Prasołek

Agata Lankamer-Prasołek

@RY1@i02/2014/060/i02.2014.060.21700010a.806.jpg@RY2@

Karol Lankamer

Karol Lankamer

autorzy byli pracownikami Państwowej Inspekcji Pracy, obecnie są wspólnikami w firmie Pogotowie Kadrowe Sp. J.