Czy praca w niedziele i święta to rzeczywiście rewolucja

Ostatnio szeroko komentowana wśród pracodawców i pracowników jest propozycja nowelizacji kodeksu pracy, poprzez którą zmodyfikowany został katalog prac wzbronionych w niedziele i święta.

Projekt wzbogaca kodeks pracy o pkt 11 w art. 151¹⁰ k.p., czyli o nowy wyjątek, gdy praca w niedziele i święta jest dozwolona. Dodaną kategorią są prace polegające na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej bądź urządzeń telekomunikacyjnych. W praktyce oznacza to m.in. pracę wykonywaną przy użyciu e-maili, transmisji danych w systemach teleinformatycznych, za pomocą telefonu czy też innych urządzeń elektronicznych przeznaczonych do telekomunikacji. Mimo rozległych wyłączeń w art. 151¹⁰ k.p. przepis ten - jako dotyczący wyjątków - powinien być interpretowany ściśle. Oznacza to, że nie każda praca, która jest wykonywana z użyciem środków komunikacji elektronicznej, będzie mogła być wykonana w dzień świąteczny. Nie wydaje się, aby nowelizacja obejmowała np. zatrudnionych, którzy używają urządzeń telekomunikacyjnych jedynie sporadycznie, np. tylko w celu przekazania efektów swojej wielogodzinnej, wcześniejszej pracy nad projektem.

Wątpliwości nie budzi za to dopuszczalność zastosowania nowych regulacji do pracowników call center, biur pomocy oraz innych jednostek świadczących usługi dla odbiorców zagranicznych z wykorzystaniem nowoczesnych środków komunikacji. Szef może przy tym pomóc załodze rozwiać wątpliwości. Powinien w tym celu ustalić w zakładowym układzie zbiorowym pracy, w regulaminie pracy bądź w obwieszczeniu, jakie rodzaje pracy lub konkretne stanowiska będą uważane za związane z transgranicznym świadczeniem usług przy użyciu środków komunikacji elektronicznej bądź urządzeń telekomunikacyjnych. Dopuszczenie do pracy w niedziele i święta może także objąć osoby zapewniające funkcjonowanie wymienionych wyżej stanowisk. Pracownikami takimi będą np. informatycy odpowiedzialni za działanie systemów operacyjnych i serwerów czy też pracownicy techniczni zapewniający prawidłowe funkcjonowanie linii telefonicznych. Wyraźny sprzeciw może za to budzić wezwanie do pracy w święto osób sprzątających czy też personelu cateringowego biura.

Z nowego przepisu wynika wymóg, by świadczone usługi były odbierane poza terytorium Polski przez podmiot, który podlega innym niż polskie przepisom. W większości przypadków będzie to spółka zagraniczna. Nie ma jednak przeszkód, aby z nowych rozwiązań cieszył się też zagraniczny oddział bądź przedstawicielstwo polskiej firmy.

Usługi będą mogły być świadczone przez pracowników w niedziele i święta, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę dni te będą u niego dniami pracy. Polskie niedziele i święta powinny być interpretowane na podstawie art. 151⁹ par. 2 k.p. czyli, rozpoczynają się o 6 rano i trwają kolejne 24 godziny. Oczywiście pracodawca może ustalić inne godziny, np. przyjąć w regulaminie pracy, że dzień świąteczny oznacza okres 24 godzin od 5 rano w dzień świąteczny lub niedzielę. Powstaje jednak problem, jak powinny być definiowane zagraniczne odpowiedniki takich dni. Czy chodzi o dni odpowiadające datą naszym niedzielom lub świętom, czy o czas, który pokrywa się z naszą niedzielą lub świętem, liczoną - co do zasady - od godz. 6 rano? Jest to bardzo istotne, szczególnie jeżeli weźmie się pod uwagę różnice stref czasowych.

Moim zdaniem rozstrzygająca powinna być w tym zakresie wykładnia celowościowa, wskazująca na słuszność drugiego rozwiązania. Kwestia jest jednak dyskusyjna.

Nierozwiązanym problemem pozostaje także kwestia udokumentowania tego, że dany dzień u odbiorcy zagranicznego nie jest dniem pracy. Moim zdaniem w tym celu powinno wystarczyć oświadczenie pracodawcy, względnie przetłumaczona wersja wydruku ustawy bądź oficjalnego komunikatu ze stron administracji publicznej kraju odbiorcy.

Jak się okazuje, zasadność wprowadzenia nowelizacji może być dyskutowana. Jej doniosłość jest jednak mniej znacząca, niż może się wydawać, ponieważ większość firm outsourcingowych wprowadziła do organizacji swojej pracy system pracy zmianowej. To oznacza tyle, że już wcześniej możliwe było organizowanie świadczenia usług dla odbiorców zagranicznych również w niedziele i święta.

Pracodawcy muszą przemyśleć sposób prowadzenia ewidencji czasu pracy, bo może się okazać, że wymagane będą jej wersje dla różnych stref czasowych

@RY1@i02/2014/005/i02.2014.005.21700020b.802.jpg@RY2@

dr Patrycja Zawirska radca prawny kierujący Zespołem Prawa Pracy w K&L Gates Jamka sp.k.

dr Patrycja Zawirska

radca prawny kierujący Zespołem Prawa Pracy w K&L Gates Jamka sp.k.