Poradnia kadrowa

● Kiedy pracodawcy nie należy się zwrot kosztów zatrudnienia w związku nieobecnością pracownika

● Jestem przedsiębiorcą. Obecnie nie mam żadnego pracownika. Pięć miesięcy temu zatrudniałem kilka osób, ale zwolniłem je z powodu problemów ekonomicznych. Czy zatrudniając bezrobotnego do 30. roku życia, mogę skorzystać z nowej refundacji nagród, wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne?

Z ustawy o promocji zatrudnienia wynika, że ograniczenie związane z wcześniejszym zwolnieniem pracowników odnosi się do podmiotów, które są obecnie pracodawcami, a więc w chwili składania wniosku o zawarcie umowy dotyczącej refundacji wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne zatrudniają co najmniej jednego pracownika.

Ustawa ta wyłącza możliwość uzyskania refundacji przez pracodawców, u których w ciągu 6 miesięcy przed złożeniem wniosku nastąpiło zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Pojęcie przyczyn dotyczących zakładu pracy zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia i obejmuje:

1) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, w przypadku gdy ma to miejsce u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,

2) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych bądź technologicznych,

3) wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez niego nowych warunków pracy i płacy,

4) rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 par. 1¹ kodeksu pracy z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Jak widać pojęcie "zwolnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy" przyjęte w ustawie o promocji zatrudnienia dotyczy nie tylko pracodawców objętych ustawą z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 192), czyli zatrudniających co najmniej 20 pracowników, lecz odnosi się również do mniejszych firm.

Jednak wyłączenie możliwości uzyskania refundacji związane z wcześniejszym zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu odnosi się jedynie do pracodawców. Pracodawcami są zaś te podmioty, które w chwili obecnej zatrudniają chociaż jedną osobę na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą (art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy o promocji zatrudnienia). Skoro w tej chwili czytelnik nie zatrudnia pracowników, to nie jest pracodawcą. Artukuł 150f ustawy o promocji zatrudnienia wyróżnia zaś dwie grupy podmiotów, które mogą starać się o omawiane wsparcie zatrudnienia osób młodych - pracodawców i przedsiębiorców.

Nie można więc swobodnie rozszerzać omawianego ograniczenia w dostępie do refundacji na przedsiębiorców. Zwłaszcza że wszędzie tam, gdzie daną regulację odnosić mamy i do pracodawcy, i przedsiębiorcy, ustawa o promocji zatrudnienia wymienia obie te grupy łącznie. Tak więc zapis ustawowy nie uprawnia do uznania, że w opisanej w pytaniu sytuacji następuje automatyczne wyłączenie możliwości skorzystania z refundacji.

Podstawa prawna

Art. 2 ust. 1 pkt 25 i 29, art. 150f ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.).

Art. 55 par. 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).

● Ubiegam się o refundację wynagrodzeń i składek na podstawie art. 150f ustawy o promocji zatrudnienia, w przypadku której wymagane jest zatrudnienie bezrobotnego przez 24 miesiące. Zastanawiam się jednak, czy w razie choroby pracownika albo skorzystania przez niego z urlopu macierzyńskiego bądź bezpłatnego w pierwszym okresie 12 miesięcy refundacja będzie nadal wypłacana, a w razie gdyby miało to miejsce w trakcie kolejnych 12 miesięcy, to czy zostanie uznane, że spełniam warunek kontynuowania współpracy z daną osobą?

Do okresu utrzymania stanowiska zaliczone zostaną m.in. okresy niezdolności do pracy, opieki nad dzieckiem, przebywania na urlopie macierzyńskim czy rodzicielskim. Nie dotyczy to jednak okresu przebywania na urlopie bezpłatnym.

Urlop ten należy wyróżnić wśród powodów nieobecności. Udzielany jest on na podstawie wniosku pracownika, za zgodą pracodawcy. Obie strony podejmują tutaj decyzję, nie mówimy więc o sytuacji wymuszonej przez okoliczności czy o korzystaniu z typowego uprawnienia związanego z zatrudnieniem. W trakcie urlopu bezpłatnego zostają zawieszone wzajemne zobowiązania pracodawcy i pracownika - zatrudniony w tym czasie nie pracuje, a pracodawca nie wypłaca mu wynagrodzenia. Co do zasady, okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Zarówno ścisła, jak i rozszerzona interpretacja pojęcia "zatrudnienie" nie daje podstaw do uznania okresu urlopu bezpłatnego za "pozostawanie w zatrudnieniu" (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 listopada 1994 r., sygn. akt III AUr 600/94). Za ten czas nie jest wypłacane wynagrodzenie, co powoduje, że nie można mówić o refundacji - w odniesieniu do pierwszych 12 z wymaganych miesięcy zatrudniania bezrobotnego. Ponadto wliczanie okresu takiego urlopu do 24-miesięcznego, łącznego czasu zatrudnienia byłoby sposobem na omijanie wymogów nakazujących utrzymanie zatrudnienia.

Jeżeli zaś chodzi o pozostałe ze wskazanych nieobecności, to wynikają one wprost z zaistnienia określonej sytuacji bądź skorzystania z przyznanego przez przepisy uprawnienia (urlop macierzyński). Okresy te wchodzą w zakres utrzymania zatrudnienia wymagany zarówno w okresie pierwszych 12 miesięcy refundowanych, jak i kolejnych kontynuowanego zatrudnienia.

Inną kwestią jest zaś wypłata samej refundacji. Za miesiąc, w którym pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia, bo pobiera np. zasiłek macierzyński, pracodawca nie otrzyma refundacji. Skoro bowiem nie wypłaca wynagrodzenia, to nie może otrzymać zwrotu kosztów z tego tytułu.

Podstawa prawna

Art. 150f ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.).