Czy organizacje związkowe powinny opiniować decyzje personalne dyrektora placówki

@RY1@i02/2017/059/i02.2017.059.183001100.805.jpg@RY2@

Krzysztof Baszczyński wiceprezes zarządu głównego ZNP

TAK

Głównym celem autorów nowego prawa oświatowego w przypadku okresowego zawieszenia działania art. 20 KN było uelastycznienie polityki kadrowej szkół w okresie przekształceń ustrojowych. Stąd należy uznać, że na zasadzie hierarchii aktów normatywnych, na zasadzie odesłania z art. 91c ust. 1 KN, w zakresie obowiązku konsultacji związkowych zamiaru wypowiedzenia stosunku pracy należy stosować art. 38 k.p. Zgodnie bowiem z art. 5 k.p. wyłączenie norm kodeksowych ma miejsce wówczas, kiedy przepisy szczególne (inne pragmatyki pracownicze - np. Karta nauczyciela) regulują daną kwestię. A contrario - jeżeli przepisy szczególne danej kwestii nie regulują, zastosowanie mają normy kodeksu. W związku z tym należy uznać, że art. 38 k.p. z pewnością będzie miał zastosowanie w sytuacji konsultowania zamiaru wypowiedzenia nauczycielskich umów o pracę.

Natomiast w odniesieniu do nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania sytuacja jest bardziej skomplikowana. Z ukształtowanej linii orzeczniczej sądów wynika, że kodeksowe przepisy dotyczące umów o pracę nie mają zastosowania w odniesieniu do nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania. Takie wyroki zapadły także w sprawach dotyczących zastosowania art. 38 k.p. (wyroki Sądu Najwyższego: z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt II PK 231/05, LEX nr 607113, oraz z 4 grudnia 2003 r., sygn. akt I PK 114/03, OSNP 2004/21/369, LEX nr 125727). Argumentacja sądów, oparta na art. 5 k.p., jest taka, że normy kodeksu pracy dotyczące umów o pracę dlatego nie mają zastosowania do stosunków pracy na podstawie mianowania, ponieważ kwestie te regulują przepisy szczególne. Jednak na podstawie art. 227 ustawy - Przepisy wprowadzające, ust. 5a i 5b art. 20 KN zostają zawieszone okres 3 lat. Oznacza to, że w zakresie regulowania stosunków pracy określonej kategorii nauczycieli zastosowanie mają ustawa wprowadzająca oraz kodeks pracy (którego działanie nie zostało przecież zawieszone). W związku z powyższym w aktualnym stanie prawnym - w odniesieniu do określonej kategorii nauczycieli - przez okres 3 lat nie będzie przepisów szczególnych, które określają zasady zatrudnienia na podstawie mianowania. Stąd nie będzie miał także zastosowania art. 5 k.p., który wyłącza stosowanie przepisów kodeksowych w odniesieniu do nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania. Z tego względu art. 38 k.p. powinien mieć zastosowanie także do stosunków pracy na podstawie mianowania przez cały okres wskazany w treści art. 227 ustawy - Przepisy wprowadzające. ⒸⓅ

@RY1@i02/2017/059/i02.2017.059.183001100.806.jpg@RY2@

Aleksandra Błaszczyńska radca prawny w Kancelarii Chałas i Wspólnicy

NIE

Artykuł 227 ustawy - Przepisy wprowadzające nie wyłącza stosowania względem nauczycieli gimnazjum jedynie art. 20 ust. 5a KN o konsultowaniu rozwiązania stosunku pracy z organizacją związkową, ale cały art. 20 tej ustawy, określający w sposób całościowy i wyczerpujący procedurę stosowaną w przypadku całkowitej likwidacji szkoły, częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć. Nie jest jednakże tak, że w wyniku nie stosowania art. 20 KN w okresie przejściowym w latach szkolnych 2017/18 i 2018/19 powstaje proceduralna próżnia prawna, która wymaga wypełnienia w drodze wykładni zastosowaniem art. 38 k.p. Wręcz przeciwnie: art. 225 ustawy - przepisy wprowadzające w całości zastępuje art. 20 KN, w sposób kompleksowy i wyczerpujący regulując procedurę rozwiązywania stosunków pracy wskazanych w tym przepisie kategorii nauczycieli w związku z wygaszaniem gimnazjów. Nawet gdyby art. 227 ustawy - przepisy wprowadzające nie stanowił, że art. 20 KN nie znajduje zastosowania, to wniosek taki należałoby wyprowadzić z faktu, że art. 225 przepisów wprowadzających stanowi lex specialis względem KN. Przepis ten należy również uznać za przepis szczególny w rozumieniu art. 5 k.p., który wyłącza zastosowanie kodeksu pracy do stosunku pracy na podstawie mianowania.

Powyższe stanowisko potwierdza również analiza ustawowych terminów w procedurze rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 225 ustawy - przepisy wprowadzające. Z regulacji tej wynika, że dopiero po odmowie ze strony nauczyciela przeniesienia w stan nieczynny u pracodawcy aktualizuje się uprawnienie do rozwiązania stosunku pracy i dopiero wtedy ewentualnie mógłby on konsultować swój zamiar rozwiązania stosunku pracy z organizacją związkową. Stosunek ten musi być rozwiązany przez dyrektora gimnazjum z końcem roku szkolnego, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, a zatem najpóźniej do 31 maja 2017 r. lub 31 maja 2018 r. Jak wynika jasno z tych dat granicznych, po złożeniu oświadczeń przez pracownika (lub ich braku) dyrektorowi gimnazjum zostanie tylko 7 dni na rozwiązanie stosunku pracy tak, aby zachować ustawowy trzymiesięczny okres wypowiedzenia. W zasadzie nie sposób byłoby wówczas zmieścić w tym terminie jeszcze 5 dni na wyrażenie stanowiska przez organizację związkową na podstawie art. 38 k.p.