Jakich błędów unikać przy rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej

Problem 1. ZUS nie wyręczy w złożeniu rocznej deklaracji

Przedsiębiorcy (z wyjątkiem kartowiczów, którzy nie składają rocznego rozliczenia) myślą, że rocznego rozliczenia składki zdrowotnej dokonuje za nich automatycznie ZUS. Tymczasem tak nie jest. Każdy płatnik składek (tj. przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą) musi złożyć deklarację ZUS DRA z rocznym rozliczeniem (plus ewentualnie z raportami imiennymi za zatrudniane osoby) do 20 maja 2025 r. Jest to jego ustawowy obowiązek, nawet jeśli pracodawca jest pewien, że nie wystąpi dopłata czy nadpłata. Zaniechanie tej powinności może spowodować nieprawidłowości w rozliczeniach lub przekreślić odzyskanie nadpłaty. Płatnik powinien zalogować się na swoje konto PUE ZUS lub e-ZUS, wygenerować i złożyć deklarację ZUS DRA za kwiecień 2025 r. (do 20 maja), która zawiera rozliczenie roczne składki zdrowotnej. Te czynności może oczywiście w jego imieniu wykonać biuro rachunkowe lub księgowa w firmie.

Problem 2. Metoda uproszczona bywa dla ryczałtowców zwodnicza

Wysokość składki zdrowotnej należnej od biznesmenów rozliczanych ryczałtem ewidencjonowanym zależy nie od dochodu, a od rocznego przychodu z działalności. Ustawa zdrowotna wyznacza trzy przedziały przychodowe, do których zostały przypisane różne składki. W 2024 r. od przychodów do 60 tys. zł ponosili oni składkę 419,46 zł miesięcznie, powyżej 60 tys. zł i jednocześnie poniżej 300 tys. zł – 699,11 zł i ponad 300 tys. zł – 1258,39 zł. Mogli też alternatywnie skorzystać z uproszczonej metody obliczania składek zdrowotnych w 2024 r. – według przychodu osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym. Wielu spośród stosujących wskazaną opcję ma później problemy. A to dlatego, że przez cały 2024 r. opłacali jednolitą składkę zdrowotną – od przychodu uzyskanego w 2023 r., i myślą, że to koniec ich obowiązków. Nie zdają sobie sprawy z tego, że jeśli wypracowane w 2024 r. przychody przekroczyły kolejny próg przychodów, czeka ich wyrównanie różnicy za wszystkie miesiące, za które niejako zapłacili za mało. Wybrany sposób rozliczania składki zdrowotnej (na podstawie bieżącego przychodu lub zeszłorocznego) obowiązuje cały rok kalendarzowy i nie można się z niego wycofać. Nawet jeżeli za 2024 r. ryczałtowiec naliczał składki zdrowotne od narastającego przychodu, to i tak istnieje możliwość niedopłaty. Opłacanie składki na podstawie przychodu z ubiegłego roku może z kolei wygenerować nadpłatę, jeśli np. opłacał w 2024 r. najwyższą składkę zdrowotną (1258,39 zł miesięcznie), a roczny przychód z 2024 r. uplasował go jednak w drugim przedziale przychodowym.