Innowacja to nowy wzór polskiego przemysłu

Polski przemysł musi inwestować w innowacje, a gospodarka przestawiać się na nowe technologie.

- Jeśli chcemy nadrobić zaległości wobec krajów zachodnich, musimy stawiać na innowacyjność - ocenia prof. Witold Orłowski, główny doradca ekonomiczny PwC.

Ekonomista dostrzega w tym zadaniu dużą rolę instytucji państwowych i spółek Skarbu Państwa.

- Instytucje publiczne powinny pełnić funkcję lidera, który tworzy przyjazne otoczenie oraz odpowiednie zachęty dla inwestorów - uważa Patrycja Zielińska, wiceprezes Agencji Rozwoju Przemysłu.

Jej zdaniem innowacyjne projekty inwestycyjne o podwyższonym ryzyku, kapitałochłonne i dłuższe w realizacji powinny być wsparte szeroko rozumianymi środkami publicznymi. Takie zaangażowanie w roli koinwestora uwiarygodnia inwestycję w oczach inwestora prywatnego, zachęcając go także do podjęcia ryzyka. Ponadto inwestor publiczny, mając na względzie nie tylko zysk, ale również rozwój całej gospodarki, jest w stanie wziąć na siebie większe ryzyko niż inwestor prywatny. Dodatkowo działając bardzo szeroko, często może wnieść do projektu dużą wartość dodaną w postaci sieci partnerstw i branżowego know-how.

Agencja Rozwoju Przemysłu idzie zresztą w tym kierunku. Zgodnie z ogłoszoną w 2014 r. nową strategią ARP chce do 2020 r. przeznaczyć około 1,3 mld zł na wspieranie innowacyjności. Agencja stworzyła też Ekosystem ARP na bazie swoich spółek, organizacji, instytucji partnerskich. Zadaniem Ekosystemu ARP będzie efektywne działanie na rzecz wzrostu innowacyjności polskiego przemysłu.

W ramach ekosystemu Instytut Wzornictwa Przemysłowego ma zapewnić edukację w zakresie wzornictwa oraz doradztwo przy wdrożeniu innowacyjnego produktu. Fundacja Centrum Innowacji FIRE ma świadczyć usługi doradcze w zakresie pozyskiwania środków z UE, zaś spółki z portfela ARP mają stworzyć zaplecze technologiczne.

- W najbardziej innowacyjnych państwach świata, takich jak USA czy Izrael, to państwo skutecznie inicjowało i finansowało badania, które z czasem przyniosły rozwój technologii, które przesądziły o innowacyjności całej gospodarki. Izrael stał się "narodem start-upów" m.in. dzięki uruchomieniu rządowego programu Yozma. Chcemy, by polska gospodarka stała się bardziej innowacyjna, dlatego państwo bierze na siebie część ryzyka związanego z podejmowaniem najbardziej nowatorskich przedsięwzięć gospodarczych - uważa Leszek Grabarczyk, zastępca dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Podkreśla, że agencje rządowe, wprowadzając nowoczesne mechanizmy finansowania B+R i kierując środki publiczne na ten cel do sektora prywatnego, stymulują zaangażowanie przedsiębiorców w działalność badawczo-rozwojową, tworząc tym samym bardziej atrakcyjny dla inwestorów rynek.

- Dobrze funkcjonujący ekosystem wspierania innowacji jest ważny, ale pamiętajmy, że to jedynie narzędzie do osiągnięcia nadrzędnego celu, jakim jest długotrwały rozwój naszej gospodarki zabezpieczający egzystencję i dobrobyt naszego narodu i państwa - zaznacza dyrektor Grabarczyk.

Patrycja Zielińska podkreśla, że aby ekosystem działał sprawnie, na każdym etapie, także w fazie B+R oraz inwestycji kapitałowych, potrzebny jest katalizator, broker technologiczny. W przypadku ARP takim brokerem jest Platforma Transferu Technologii. Platforma łączy partnerów zainteresowanych opracowaniem, sprzedażą oraz pozyskaniem innowacyjnych rozwiązań.

W ramach Platformy ARP już wkrótce zapewni dofinansowanie licencji, praw do wykorzystania technologii oraz finansowanie usług doradczych ze środków unijnych. Firmy będą mogły się ubiegać o środki na zakup technologii (patenty, wiedzę techniczną, know-how) w formie licencji lub nabycia prawa własności. Technologie, zarówno krajowe, jak i zagraniczne, będą mogły być nabywane od jednostek naukowych, instytutów naukowo-badawczych, przedsiębiorstw, wynalazców. Na PTT zarejestrowanych jest prawie 700 podmiotów, głównie z branż: elektromaszynowej, paliwowej, chemicznej, medycznej i energetycznej. Z tej ostatniej dziedziny na platformie jest już zarejestrowanych 149 projektów.

- Spółki energetyczne coraz odważniej wprowadzają innowacyjne rozwiązania. Dlatego ARP udostępnia Platformę Transferu Technologii dla branży energetycznej, a do końca roku powoła zespół brokerów wspierających współpracę firm w ramach projektów innowacyjnych - dodała wiceprezes ARP.

Zespół brokerów Agencji Rozwoju Przemysłu będzie poszukiwał dla dużych przedsiębiorstw partnerów z sektora małych i średnich firm, którzy mogą dostarczyć innowacyjne produkty i technologie.

Platforma Transferu Technologii jest komplementarna z ofertą ARP Venture - funduszu kapitałowego, który ARP powołała w listopadzie 2014 r.

ARP Venture to tak naprawdę pierwsza na polskim rynku spółka z udziałem Skarbu Państwa inwestująca w projekty podwyższonego ryzyka. Oferuje ona środki finansowe w formie inwestycji kapitałowych lub finansowania dłużnego z przeznaczeniem na projekty innowacyjne realizowane przez mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. ARP Venture już przeanalizowała ponad 100 projektów i podpisała cztery umowy inwestycyjne na kwotę ponad 40 mln zł.

Agencja Rozwoju Przemysłu współpracuje także z inwestorami w specjalnych strefach ekonomicznych, spółkami Skarbu Państwa oraz z innymi instytucjami wspierającymi innowacyjność. W kwietniu podpisała umowę z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.

- Połączyliśmy nasze uzupełniające się oferty, aby przedsiębiorcy mogli liczyć na pomoc na każdym etapie cyklu życia projektu: od badań (wsparcie NCBiR) do jego wprowadzenia na rynek (wsparcie ARP) - mówi prezes Zielińska.

ARP Venture planuje także koinwestycje z inwestorami branżowymi w formule smart money. Dzięki temu zostanie wykorzystany potencjał i wiedza partnera zewnętrznego do sprawowania efektywnego nadzoru nad inwestycją dokonywaną wspólnie z ARP Venture.

Profesor Orłowski zauważa, że wspieranie innowacyjności jest bardzo trudne. - Skłonienie gospodarki i przedsiębiorstw do tego, by oparły się na pracy mózgów, innowacyjności, nowych pomysłach i technologiach, jest zadaniem trudnym, bo to jest przejście na zupełnie inny model i inny poziom rozwoju niż ten, który mamy obecnie - stwierdza.

Choć to konieczna zmiana, to - jak uważa profesor - trudno będzie nakłonić przedsiębiorców do jej wdrożenia.

- Innowacyjność to dziedzina, w której cały czas jesteśmy z tyłu w stosunku do bardziej rozwiniętych krajów świata. Wiadomo, że bez podjęcia zmian w tym obszarze nigdy ich nie dogonimy - zauważa Witold Orłowski.

To trudne zadanie, podobnie jak trudna była restrukturyzacja odziedziczonych po komunizmie przedsiębiorstw, ale musimy to zrobić, jeśli chcemy dogonić świat.

Zgodnie z ogłoszoną w 2014 roku nową strategią ARP chce do 2020 r. przeznaczyć około 1,3 mld zł na wspieranie innowacyjności. Agencja stworzyła też Ekosystem ARP na bazie swoich spółek, organizacji, instytucji partnerskich. Zadaniem Ekosystemu ARP będzie efektywne działanie na rzecz wzrostu innowacyjności polskiego przemysłu

Agencja Rozwoju Przemysłu współpracuje także z inwestorami w specjalnych strefach ekonomicznych, spółkami Skarbu Państwa oraz innymi instytucjami wspierającymi innowacyjność. W kwietniu podpisała umowę z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju

@RY1@i02/2015/212/i02.2015.212.21400020a.804.jpg@RY2@

fot. iwp/patrycja mic

Cechy infrastruktury Ekosystemu ARP

● kultura innowacyjności - sposób patrzenia na całą organizację przez pryzmat innowacyjności. Cechy takiego modelu zarządzania to:

- dynamika i elastyczność działania;

- kreatywny i zaangażowany kapitał ludzki;

- zdolność podejmowania ryzyka oraz poszukiwania innowacji nie tylko w wewnętrznym modelu B+R, ale również na zewnątrz, poprzez środowiska innowacyjne.

● innowacyjne małe, średnie i duże przedsiębiorstwa. Budowanie nowych form współpracy z sektorem MŚP;

● fundusze europejskie - skuteczne pozyskiwanie środków unijnych;

● inwestycje typu venture - mechanizm inwestycyjny w formule "smart money-smart capital" odpowiedzialny za inwestycje w innowacje w przemyśle po fazie B+R.

Jak działa Platforma Transferu Technologii

● ARP S.A. tworzy bazę danych innowacji zawierającą opis dostępnych technologii, patentów i licencji, możliwe obszary ich zastosowania oraz dane kontaktowe do spółki i zespołu naukowców odpowiedzialnego za technologie.

● Baza ta zawiera także dane o potrzebach innowacyjnych przedsiębiorstw, opis problemów i usprawnień pożądanych przez spółki przemysłowe.

● ARP S.A. udostępnia przedsiębiorstwom dane i aranżuje kontakt pomiędzy zaangażowanym zespołem naukowców a przedsiębiorstwem.

● ARP S.A. wspiera firmy przy pozyskaniu finansowania.

Cezary Pytlos

cezary.pytlos@mala-firma.eu