Europa szuka sposobów na odpady

Od kilkunastu lat w Europie obserwuje się stały postęp w zakresie odzyskiwania poprzez recykling i odzysk energetyczny wartości odpadów tworzyw sztucznych (wykres), przy czym średni wzrost wskaźników recyklingu i odzysku wynosi około 2,5 proc. rocznie.

Pełne wykorzystanie wartości odpadów tworzyw sztucznych wymaga łączenia różnych opcji gospodarki odpadami. Rozwiązania różnią się w zależności od krajów i ich infrastruktury, krajowych strategii gospodarki odpadami oraz dostępnych technologii. Ważnym elementem gospodarki odpadami tworzyw sztucznych jest społeczna akceptacja zasady, że należy efektywnie wykorzystywać zasoby oraz że odpady tworzyw sztucznych są cennymi surowcami, których nie należy marnować na składowiskach odpadów. O ile w większości krajów wskaźniki recyklingu utrzymują się w zakresie 15 - 30 proc., to wskaźniki odzysku energii wahają się od 0 do 75 proc. (schemat). Kraje, w których obecnie cenne odpady trafiają na wysypiska, mogłyby dzięki tym odpadom pozyskać cenne źródło energii oraz zacząć bardziej efektywnie wykorzystywać zasoby dzięki szybkiej rozbudowie infrastruktury niezbędnej do recyklingu oraz do produkcji energii z odpadów.

To nie przypadek, że we wszystkich dziewięciu krajach z najlepszym odzyskiem odpadów tworzyw sztucznych (schemat) obowiązują restrykcyjne przepisy dotyczące składowania. Gdyby ograniczenia takie rozciągnąć na pozostałe kraje Europy, stałyby się one silnym bodźcem do wzrostu wskaźników recyklingu i odzysku aż do osiągnięcia 100 proc. Każda strategia mająca na celu poprawę gospodarki odpadami powinna uwzględniać zarówno recykling, jak i odzysk energii.

Polska jest jednym z krajów, gdzie poprawa zagospodarowania odpadów, w tym odpadów tworzyw sztucznych, stanowi duże wyzwanie na najbliższe lata. Z uwagi na bardzo niski poziom odzysku odpadów Polska ma ogromny dystans do nadrobienia w stosunku do krajów europejskich przodujących w zakresie wykorzystania odpadów w gospodarce. Według badań niezależnej firmy konsultingowej w 2011 r., z łącznej ilości 1,46 mln ton odpadów tworzyw sztucznych 23 proc. poddano procesowi recyklingu materiałowego, a kolejne 15 proc. przetworzono z odzyskiem energii, głównie poprzez wykorzystanie do produkcji paliw alternatywnych. Pozostała ilość, stanowiąca 62 proc. powstałych odpadów, skierowana została na składowiska stanowiące najtańszy sposób ich utylizacji. Taki sposób działania wydaje się nie do zaakceptowania szczególnie w przypadku tworzyw sztucznych, których wartość pozostaje wysoka również po zakończeniu cyklu życia wyrobów - materiał można zawrócić do recyklingu mechanicznego lub na końcu odzyskać z niego energię.

W ubiegłym roku europejska branża tworzyw sztucznych zwróciła się do unijnych i krajowych decydentów z prośbą o podjęcie działań mających na celu całkowite wyeliminowanie tworzyw sztucznych ze składowisk odpadów do roku 2020. Z punktu widzenia realizacji europejskiej strategii racjonalnego wykorzystania zasobów ("Resource-efficient Europe") zarządzanie zasobami w przyszłości powinno:

● uwzględniać wpływ całego cyklu życia produktu,

● eliminować utylizację cennych odpadów (takich jak odpady tworzyw sztucznych) poprzez składowanie na wysypiskach,

● uwzględniać hierarchię zagospodarowania odpadów z wykorzystaniem różnorodnych rozwiązań w zakresie odzysku, prowadzących do uzyskania najlepszych wyników z punktu widzenia ekologii i gospodarki,

● zapewnia, że procesy zagospodarowania i odzysku odpadów są prowadzone zgodnie z określonymi standardami w zakresie ochrony środowiska naturalnego.

@RY1@i02/2012/214/i02.2012.214.05000020e.804.jpg@RY2@

@RY1@i02/2012/214/i02.2012.214.05000020e.805.jpg@RY2@

@RY1@i02/2012/214/i02.2012.214.05000020e.806.jpg@RY2@