Firmy chcą odroczyć przepisy o odzysku

W kwietniu mogą zostać wydane długo oczekiwane rozporządzenia w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań oraz minimalnych poziomów odzysku i recyklingu opakowań wielomateriałowych i po środkach niebezpiecznych.

Zgodnie z obowiązującą od 1 stycznia 2014 r. ustawą o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. z 2013 r. poz. 888) przedsiębiorcy mogą obowiązek ten wypełnić samodzielnie lub zawrzeć porozumienie z marszałkiem województwa, ale tylko za pośrednictwem izby gospodarczej.

- Samodzielne wywiązanie się z obowiązku jest niemożliwe, bo wówczas trzeba odzyskać z rynku 100 proc. tego, co się na niego wprowadziło. Przystąpienie do porozumienia jest natomiast utrudnione. Z powodu braku rozporządzeń nie wiadomo, ile ma kosztować - zauważa Karol Stec z departamentu prawnego Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji.

Dlatego, jak mówi, choć porozumienia już powstały, to tylko nieliczni przedsiębiorcy nawiązali współpracę. Pojawia się więc pytanie, na ile porozumienia prowadzą już zbiórkę opakowań wielomateriałowych i niebezpiecznych. Czy to, co zebrały od stycznia, wystarczy, by obowiązek w zakresie recyklingu i odzysku został spełniony w stosunku do wszystkich ich członków.

Nowe wersje rozporządzeń ustalają niższe poziomy odzysku i recyklingu dla opakowań wielomateriałowych i niebezpiecznych na 2014 r.: 14 proc. i 10 proc. Pierwotnie ich poziom ustalono odpowiednio na 20 proc. i 10 proc.

- Uważamy to za słuszny krok, biorąc pod uwagę, że instytucja zawierania porozumień poprzez izby gospodarcze z marszałkiem województwa jest nowa i obarczona ogromnym ryzykiem finansowym. Ale przede wszystkim brak jest w Polsce odpowiednich instalacji, które mogłyby służyć do recyklingu szczególnie opakowań niebezpiecznych - podkreśla Karol Stec.

Do tego, jak zauważa Andrzej Gantner, dyrektor Polskiej Federacji Producentów Żywności, porozumienia nie ponoszą odpowiedzialności za realizację obowiązków. A to oznacza, że przedsiębiorca może zapłacić dwa razy: raz za współpracę z organizacją (kilkaset tysięcy złotych na rok), a drugi raz za niewywiązanie się przez nią z obowiązków (nawet kilka milionów złotych kary).

Dlatego branża postuluje, by, po pierwsze, niższe poziomy recyklingu i odzysku obowiązywały również w 2015 r. i były ustalane z uwzględnieniem mocy przerobowych instalacji w Polsce. Po drugie, by porozumienia były na równi z firmami odpowiedzialne za wypełnienie obowiązku. A po trzecie, by przedsiębiorcy odzysk i recykling opakowań wielomateriałowych i po środkach niebezpiecznych mogli prowadzić tak jak teraz, za pośrednictwem organizacji odzysku.

Polska Federacja Producentów Żywności jest nawet gotowa na to, by zaskarżyć nowe przepisy do Trybunału Konstytucyjnego. Nie zgadza się bowiem, by to przedsiębiorcy ponosili skutki finansowe bubla prawnego, który do tego ukazał się nie na czas. Bo nowe rozporządzenia powinny być opublikowane już w 2013 r.

Patrycja Otto

patrycja.otto@infor.pl