Programów poprawy jakości powietrza bez liku. Ale trudno się w nich połapać

W raz z jesienią powrócił smog i pytanie, dlaczego kolejny sezon grzewczy oznacza dla nas oddychanie zanieczyszczonym powietrzem. Miało być inaczej, bo rząd przygotował program „Czyste powietrze” na wymianę kopciuchów i zapowiedział, że wyda na niego aż 100 mld zł. Oprócz tego jest ulga termomodernizacyjna i wiele innych programów, z których gminy albo ich mieszkańcy mogą dofinansować inwestycje antysmogowe. I w tym właśnie problem. Oferta jest bowiem tak szeroka, że zarówno samorządy, jak i ich mieszkańcy się w niej gubią. O wielu możliwościach dofinansowania albo w ogóle nie mają pojęcia, albo uznają, że wsparcie jest nie dla nich. Dlaczego? Bo, formalności i papierologii jest zbyt dużo, a fachowców, który szybko rozprawiliby się z wnioskiem, a przede wszystkim potrafiliby ocenić, jakie wsparcie dla gminy jest najlepsze, w ich jednostkach nie ma. – By się w tym wszystkim połapać, samorządy zatrudniają zewnętrznych ekspertów, co zwiększa im koszty i de facto zniechęca do korzystania z programów – mówi dr inż. Konrad Witczak z Politechniki Łódzkiej. Dlatego JST apelują do NFOŚiGW o stworzenie jednej bazy wiedzy o programach antysmogowych i o zrezygnowanie z jednego dużego – jak „Czyste powietrze” programu – na rzecz mniejszych, szytych na miarę konkretnych jednostek, czyli dostosowanych do ich potrzeb. – Nie da się z Warszawy wymyślić programu dobrego dla całej Polski – przekonuje Krzysztof Iwaniuk, przewodniczący Związku Gmin Wiejskich RP. Według niego należy powrócić do gminnych funduszy ochrony środowiska, które zlikwidował jeszcze rząd PO. – Dzięki temu moglibyśmy zatrudnić energetyków gminnych, którzy doradzaliby ludziom, jak najlepiej przeprowadzić termomodernizację i wymienić źródło ciepła – mówi nasz rozmówca. I nawet jeśli rząd posłucha głosu samorządowców, to raczej nie należy się spodziewać, że zmiany nastąpią szybko. © ℗