Ani ulgi, ani ograniczenie cen

Unia Europejska, po rozpoczęciu przez Rosję w lutym 2022 r. inwazji na Ukrainę, drastycznie ograniczyła import gazu ziemnego ze wschodu, co gwałtownie podniosło jego ceny. Wzrost rachunków uderzył w całe społeczeństwa. Chcąc pomóc dotkniętym kryzysem energetycznym, rządy państw europejskich wprowadziły dopłaty do energii, np. Austria, Niemcy i Dania uchwaliły jednorazowe ulgi oraz zasiłki, zaś Wielka Brytania, Czechy i Polska ograniczyły z góry jej ceny, de facto dopłacając do każdej kilowatogodziny.

Wobec różnorodności polityk należy zapytać, jak powinna wyglądać interwencja, która wydajnie wspierałaby najbardziej potrzebujących. Tym pytaniem zająłem się wraz z ekonomistami Scottem Kominersem (Uniwersytet Harvarda), Mohammadem Akbarpourem (Uniwersytet Stanforda) oraz Piotrem Dworczakiem (Uniwersytet Northwestern). Porównując możliwe programy pomocy, musimy pamiętać, że będą one bardzo kosztowne – w niektórych krajach ich wartość sięga aż 5 proc. PKB. Skoro wydajemy tak dużo, musimy się upewnić, że pieniądze trafiają do potrzebujących, a nie do zamożnych, którzy bez problemu poradzą sobie z opłacaniem rachunków. Te programy muszą też zachęcać do oszczędzania energii, bo jej podaż jest ograniczona.