Energia z Kozienic płynie od ponad czterdziestu lat

Elektrownia Kozienice już w 1974 r. dysponowała sześcioma blokami o mocy 200 MW każdy, a pobliskie miasteczko, z którego zapożyczyła swoją nazwę, liczyło niewiele ponad 8 tys. mieszkańców. Ulokowana w Świerżach Górnych siłownia była odpowiedzią na potrzebę budowy nowych mocy w centralnej Polsce. W oparciu o analizy ekonomiczne, hydrologiczne, dogodność zaopatrzenia w wodę i węgiel kamienny oraz łatwość powiązania elektrowni z systemem energetycznym, z czternastu propozycji lokalizacji przyszłej elektrowni o roboczej nazwie „Wisła” zdecydowano się właśnie na wieś niedaleko Kozienic.

Budowa elektrowni ruszyła w 1968 r. i zajęła ok. dwunastu lat, w ciągu których wybudowano dziesięć bloków energetycznych o łącznej mocy 2600 MW. Do dziś Kozienice produkują na bazie tamtych ośmiu „dwusetek” i dwóch największych bloków po 500 MW każdy przyłączonych do krajowego systemu energetycznego w latach 1978/1979. Bloki stopniowo przechodzą gruntowne modernizacje w wyniku czego zwiększa się ich moc. To dlatego łączna moc elektrowni urosła dziś do 2908 MW.

Na przełomie lat 80. i 90. XX w. elektrownia zaczęła przechodzić przekształcenia własnościowe. W styczniu 1989 r. utworzono Przedsiębiorstwo Państwowe Elektrownia „Kozienice” w Świerżach Górnych, a we wrześniu 1996 roku minister przemysłu i handlu przekształcił je w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa o nazwie Elektrownia „Kozienice” Spółka Akcyjna. Od dwutysięcznego siódmego roku jedynym akcjonariuszem Elektrowni „Kozienice” jest Enea S.A. To efekt konsolidacji sektora elektroenergetycznego i powstania czterech kontrolowanych przez państwo grup energetycznych. Obok Enei są jeszcze Energa, Tauron i Polska Grupa Energetyczna PGE.

Kozienicka elektrownia, której w tym roku mijają 44 lata od rozpoczęcia budowy, w niczym nie przypomina socjalistycznego reliktu planowej gospodarki. Spółka musi dziś sobie radzić na wolnym rynku i pokonywać przeszkody narzucane przez Komisję Europejską związane z ekologią. Ulokowana w Kozienickim Parku Krajobrazowym firma wybrana została na centrum zarządzania nową spółką o nazwie Enea Wytwarzanie S.A., wokół której skupione zostaną wszystkie przedsiębiorstwa wytwarzające energię w Enei. Proces konsolidacji powinien się zakończyć w I połowie przyszłego roku.