Kijów chce osłabić Gazprom

Szykuje się nowy ukraińsko-rosyjski konflikt na tle gazowym. Tym razem Kijów robi wszystko, aby zniweczyć projekt South Stream, którym rosyjski gaz płynąłby do Europy, omijając Ukrainę. Ukończenie rurociągu pozbawi Kijów karty przetargowej w kontaktach z Kremlem.

Ukraiński minister energetyki Jurij Bojko w środę zażądał od Brukseli bardziej zdecydowanego zaangażowania na rzecz konkurencyjnego wobec South Stream projektu Nabucco. Budowa tego gazociągu mogłaby udaremnić rosyjskie plany. - Unia obiecywała, że Nabucco jest dla niej priorytetem. Dlatego nie rozumiemy, dlaczego poszczególni członkowie UE podpisują kolejne umowy z Rosjanami w sprawie budowy South Stream, wbrew oficjalnemu stanowisku Unii - mówił Bojko. Minister miał na myśli Austrię, Bułgarię, Grecję, Słowenię i Węgry, które będąc członkami UE, jednocześnie podpisały porozumienia z Moskwą.

- W naszym interesie leży, aby gazociągi pozostawały zapełnione. A pojawienie się konkurencji w postaci gazociągu południowego jest zagrożeniem dla ukraińskich interesów narodowych - dodawał Bojko. Ukończenie dwóch rosyjskich gazociągów - bałtyckiego i południowego - pozbawi bowiem Ukrainę statusu państwa tranzytowego. Gazprom już dał do zrozumienia, że obie rury zapełnią się gazem, który do tej pory płynął przez Ukrainę. A wówczas pozycja Kijowa wobec kolejnych gospodarczych żądań wielkiego sąsiada ulegnie osłabieniu.

Dlatego Ukraina próbuje wykorzystać osłabienie Gazpromu. Już dziś błękitne paliwo z Rosji jest droższe niż surowiec z Norwegii czy Kataru. W Rosji coraz częstsze są opinie, że po 2015 r., gdy South Stream ma zostać oddany do użytku, a Nord Stream będzie działać od czterech lat, popyt na gaz w Europie będzie zbyt niski, aby zapełnić nim wszystkie rury. W tej sytuacji rezygnacja z gazociągu pod Morzem Czarnym - jako najmniej zaawansowanego projektu - jest realna. Tego zdania jest też administracja USA. Jak pisał w listopadzie zeszłego roku "Wall Street Journal", Waszyngton nie spodziewa się sukcesu South Stream: wciąż nie ustalono jego trasy, nie wiadomo, skąd miałby pochodzić gaz. Nie ma też ostatecznej zgody Turcji.

Jednocześnie Ukraina szykuje plan B na wypadek, gdyby gazociąg z Noworosyjska do Warny jednak powstał. Aby zabezpieczyć się przed rosyjskim szantażem gazowym - znacznie bardziej realnym, gdy odcięcie dostaw dla Kijowa nie będzie równocześnie oznaczało problemów dla państw UE - Ukraina chce zacieśnić więzy z Azerbejdżanem. By umożliwić sprowadzanie skroplonego gazu z Zakaukazia, planowana jest budowa gazoportu. Firma Naftohazbudinformatyka analizuje właśnie trzy alternatywne lokalizacje portu - w Jużnem koło Odessy, Oczakowie i krymskiej Teodozji. Według wstępnych szacunków koszt budowy terminalu dla azerskiego LNG to 1,1 - 1,8 mld dol. - Ukończenie ich budowy całkowicie zmieni nasze relacje z monopolistą - mówił "Kommiersantowi Ukraina" ukraiński deputowany Ołeksandr Hudyma.

Gaz z Azerbejdżanu miałby trafiać na Ukrainę via planowany gruziński terminal gazyfikacyjny w Kulewi. Port LNG ma być częścią azersko-gruzińsko-rumuńskiego projektu przesyłu skroplonego gazu; umowę w sprawie jego realizacji zawarto w kwietniu w Bukareszcie. Jest jednak pewien problem: Azerbejdżan prowadzi politykę opartą na zimnej kalkulacji i kilkukrotnie już zmieniał front, raz obiecując współpracę gazową Moskwie, innym razem sprzymierzając się z Brukselą. - Opcji jest wiele, więc sami wybierzemy najlepszą z nich - nie ukrywał Rownag Abdullajew, szef azerskiego monopolisty gazowo-naftowego.

@RY1@i02/2010/112/i02.2010.112.000.008a.001.jpg@RY2@

Czarnomorska rozgrywka gazowa

@RY1@i02/2010/112/i02.2010.112.000.008a.002.jpg@RY2@

Fot. AFP

Michał Potocki

michal.potocki@infor.pl