Norwegia tak dużo zarabia na ropie, że grozi jej inflacja

Dzięki wysokim cenom ropy norweski budżet ma się lepiej niż kiedykolwiek. Ale jeśli tamtejszy rząd nie będzie prowadził odpowiedzialnej polityki finansowej, ta sytuacja może się Norwegom odbić czkawką - ostrzega Międzynarodowy Fundusz Walutowy.

Tylko od połowy lutego, gdy zaczęły się protesty w państwach północnej Afryki i Bliskiego Wschodu, cena baryłki na giełdach skoczyła o 29 proc.

Norwegia - siódmy co do wielkości eksporter ropy naftowej - od lat wpłaca dochody ze sprzedaży tego surowca oraz gazu ziemnego na specjalny fundusz inwestycyjny. Ma on zapewnić dobrobyt mieszkańcom, gdy wyczerpią się zasoby. Zgodnie z obowiązującymi zasadami rząd może brać z niego tylko 4 proc. rocznie. Ale w związku z rosnącymi dochodami z ropy te 4 proc. oznacza coraz większe kwoty. A rozluźnienie polityki finansowej może w dalszej perspektywie zaszkodzić gospodarce.

- W związku z powiększającym się funduszem z biegiem czasu coraz więcej pieniędzy może być wydawanych zgodnie z zasadami. Musi temu towarzyszyć odpowiedzialna polityka, by gospodarka nie zeszła z właściwej ścieżki - mówi Bloombergowi Audun Groenn, dyrektor MFW ds. krajów nordyckich i bałtyckich.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat, przy pięciokrotnym wzroście cen ropy, wartość zgromadzonych na nim środków zwiększyła się ośmiokrotnie. Szacuje się, że do końca obecnej dekady powiększy się z 3 bln koron (prawie 1,5 bln zł) do 6 bln. W efekcie pieniądze dostępne w ramach 4-proc. progu wzrosną przez ten czas ze 121 mld (ok. 60 mld zł) do 243 mld koron. A trzeba podkreślić, że chodzi o kraj z wprawdzie bardzo rozbudowaną opieką socjalną, ale liczący niespełna 5 milionów mieszkańców.

- Jeśli ceny ropy pozostaną na obecnym poziomie przez resztę roku, dochody z jej sprzedaży będą o prawie 90 miliardów koron wyższe, niż zakładano, kiedy w październiku rząd przedstawiał budżet - napisał w analizie Danske Bank.

Te pieniądze mogą się przełożyć na wzrost gospodarczy - w zeszłym roku wyniósł on zaledwie 0,4 proc., w tym będzie to 2,5 proc., a w przyszłym 2,2. Ale mogą też zaszkodzić. Aby zrekompensować nadmierne wydatki rządowe i będącą konsekwencją tego zbyt dużą ilość pieniędzy na rynku, bank centralny sugerował, że już w maju podniesie stopy procentowe. To z kolei spowoduje wzrost kursu korony, co zaszkodzi eksporterom, a w rezultacie wzrost może się okazać mniejszy od prognoz.

MFW sugeruje, że Oslo powinno wydawać z funduszu nieco poniżej 4-proc. progu. Premier Jan Stoltenberg, który w ciągu pięciu lat urzędowania dwa razy przekroczył ten limit, jest przeciwny ustawowemu obniżeniu progu. Ale jednocześnie zapowiada, że w budżecie na przyszły rok poziom wydatków zostanie ograniczony.

@RY1@i02/2011/068/i02.2011.068.000.010a.001.jpg@RY2@

Fot. AFP/East News

Od połowy lutego cena baryłki ropy na światowych giełdach wzrosła o 29 proc.

Bartłomiej Niedziński

bartlomiej.niedzinski@infor.pl