Warunki geologiczne w Polsce są diametralnie inne niż w USA

W Syczynie zakończyliście pierwsze szczelinowanie na poziomym odcinku odwiertu. Dlaczego zabieg ten był najbardziej złożony spośród wszystkich, jakie wykonano dotąd w Europie?

O wyjątkowości szczelinowania hydraulicznego w Syczynie zadecydowało kilka parametrów. Na wyróżnienie zasługuje intensywność i skala wielkości zabiegu. Skały zostały poddane wysokim ciśnieniom powyżej 90 MPa oraz wydatkom tłoczenia 0,7 m³/min (110 bbl/min). Na taką skalę nie wykonywano jeszcze zabiegów w Polsce. Moc jakiej potrzeba aby wykonać zabieg o takich parametrach dostarczało 18 agregatów pompowych, o łącznej mocy 36000 KM. Wyjątkowym był też fakt zastosowania niemal czystej wody do szczelinowania. Standardowe rozwiązania stosowane dotychczas przez firmy oparte są na wykorzystaniu dodatków polimerowych czy środków żelujących. Oceniamy, że wykonane dotychczas w Polsce zabiegi szczelinowania hydraulicznego w formacjach łupkowych były 2-3 razy mniejsze od naszych.

Z zadowoleniem możemy stwierdzić, że projekt zabiegu opracowany przez zespół ORLEN Upstream okazał się być świetnie dopasowany do warunków złożowych i z pewnością wyróżniający na tle wszystkich wykonanych dotychczas w Polsce i w Europie zabiegów na złożach niekonwencjonalnych.

Polskie warunki geologiczne różnią się od tych w USA. Jakie konkretnie kwestie techniczne są więc kluczowe przy poszukiwaniach w naszym kraju?

Odpowiadając jednym słowem - można powiedzieć, że wszystkie. Skały łupkowe w USA, są inne, młodsze, powstawały w innych warunkach. Ich właściwości geochemiczne, mechaniczne są odmienne od polskich formacji ilasto-mułowcowych. Nasze skały są jeszcze praktycznie nie zbadane. Wiedza na ich temat jest ograniczona i na podstawie dotychczasowych wyników nie można jeszcze formułować racjonalnych z punktu widzenia inżynierskiego wniosków. Można, a nawet trzeba, snuć hipotezy czy prognozować, ale to nie jest kategoria rzetelnych analiz. Każdy zabieg szczelinowania hydraulicznego zaprojektowany jest pod odpowiednią głębokość, długość szczelinowanego odcinka, parametry skał zawierających gaz, takie jak porowatość i przepuszczalność, skład chemiczny, własności mechaniczne itp. Adekwatnie do projektu dobierany jest sprzęt zabiegowy, nie bez znaczenia pozostaje również właściwa kombinacja substancji towarzyszących, które podnoszą efektywność zabiegu. Nie należy pomijać również wiedzy i metodologii stosowanej przez poszczególne zespoły badawcze. To wyłącznie ludzie są w stanie czuwać nad dopasowaniem charakteru zabiegu do warunków złoża. W Polsce z pewnością będziemy potrzebowali większej mocy urządzeń i lepszego rozpoznania zalegających głęboko formacji łupkowych. Musimy określić też najlepsze pod względem geologicznym rejony poszukiwań, a to oznacza setki otworów do wiercenia i setki szczelinowań. Potrzebne będą dziesiątki miliardów dolarów, zanim będziemy znali zasobność polskich złóż i mogli powiedzieć, czy nam się to będzie opłacało.

Kiedy i gdzie planujecie kolejne odwierty: pionowe i poziomie oraz kolejne szczelinowania?

Pracujemy bardzo intensywnie. Zrealizowaliśmy łącznie siedem odwiertów poszukiwawczych za gazem z łupków - pięć pionowych i dwa horyzontalne. Przygotowujemy się już do następnych, bowiem w drugiej połowie 2013 roku planowana jest kontynuacja wierceń, w tym poziomych, w kolejnych lokalizacjach na koncesjach: Wierzbica, Lubartów i Wodynie-Łuków. Na jesień zaplanowano także przeprowadzenie drugiego zabiegu szczelinowania hydraulicznego, tym razem w poziomym odcinku odwiertu w Berejowie na terenie koncesji Lubartów.

@RY1@i02/2013/118/i02.2013.118.00000130c.802.jpg@RY2@

Wiesław Prugar, prezes Orlen Upstream

Rozmawiał Michał Duszczyk